Giữa Trung Cộng và các nước dân chủ phương Tây đứng đầu là Hoa Kỳ, chọn ai làm bạn, lòng dân đã quá rõ. Những hành động chứng tỏ thiện chí của Hoa Kỳ cũng đã quá rõ. Nhưng còn đảng cộng sản?
Đến tận giờ phút này, đảng và nhà nước cộng sản cần phải thấy rõ rằng sau bao nhiêu năm đi với Trung Cộng, tự nguyện chọn Trung Cộng là thầy, là đồng chí anh em, copy mô hình của Trung Cộng, nhất cử nhất động học theo Trung Cộng, VN được gì mất gì?
Giữ được đảng, được chế độ-điều duy nhất quan trong đối với đảng cộng sản! Mất thêm đảo, mất một phần lãnh thổ lãnh hải, mất sự độc lập, tự chủ, lệ thuộc nặng nề từ kinh tế cho đến chính trị, luôn luôn nơm nớp lo Trung Cộng sẽ ngày càng bành trướng trên biển Đông, ngày càng o ép, bắt nạt VN và có thể sẽ tiến chiếm thêm biển đảo khi họ cần. Quan trọng nhất VN không bao giờ có thể trở thành một quốc gia giàu mạnh cả nếu còn nằm trong vòng kìm tỏa của Trung Cộng, bởi vì Trung Cộng không bao giờ muốn như thế và sẽ tìm mọi cách để kìm hãm VN, ngăn VN phát triển hơn nữa, có quan hệ sâu rộng hơn nữa với thế giới.
Ngược lại, nếu chơi với Hoa Kỳ và các nước phương Tây, đi theo con đường, mô hình của các nước dân chủ, VN chắc chắn sẽ trở thành một quốc gia giàu mạnh vì đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân, đoàn kết được người Việt trong và ngoài nước, giải phóng hết nội lực và sức sáng tạo của nhân dân để phát triển. VN sẽ không thua gì các nước khác trong khu vực. Cái mất duy nhất là mất sự độc tôn quyền lực. Nhưng nếu đảng cộng sản vì quyền lợi của đất nước, dân tộc mà chọn hướng đi đúng thì chắc chắn người dân sẽ hiểu được điều đó và họ vẫn sẽ giữ được đảng, trong một mô hình đa đảng để cùng cạnh tranh một cách lành mạnh, thay nhau nắm quyền tùy theo lá phiếu của người dân.
Nhưng tôi cho rằng đảng cộng sản sẽ không dám lựa chọn như vậy, mà vẫn cứ giữ nguyên hiện trạng, đối nội bám chắc quyền lực không bao giờ chịu san sẻ cho ai, đối ngoại tiếp tục đu dây giữa các cường quốc, như từ trước tới giờ vẫn thế.
Không chỉ vì họ tham lam quyền lực, luôn luôn đặt quyền lợi của đảng lên trên quyền lợi của đất nước, dân tộc, mà còn vì các thế hệ lãnh đạo đảng cộng sản VN từ trước cho đến tận bây giờ vẫn là những kẻ có tầm nhìn thiển cận, tư duy cứng ngắc sợ thay đổi, có tâm thế hèn hạ, nhược tiểu, chỉ muốn dựa vào nước khác, chỉ muốn học theo nước khác, hết dựa theo học theo Liên Xô lại dựa theo, học theo Trung Cộng, không muốn thoát ra. Họ cũng không yêu nước, không biết nhục vì nước mình còn nghèo thua xa các nước, chuyện gì cũng phải ngửa tay đi xin đi vay, cũng không biết thương dân đã quá cực quá khổ. Họ là như vậy, thì làm sao mà có thể thay đổi?
Chỉ cần nhìn cách họ đối phó với đại dịch là có thể thấy họ kém cỏi, không có khả năng tính trước được cái gì, đi từ sai lầm này đến sai lầm khác nhưng lại không chịu nghe dân, vô cảm với nỗi khổ đau của nhân dân, cũng như chúng ta có thể thấy giữa lòng dân và những mệnh lệnh, ý chí của đảng và nhà nước cộng sản vẫn cứ xa vời vợi như thế nào.
Sài Gòn ngày phong tỏa thứ năm mươi lăm | Tiếng Dân
Qua ý kiến này, đã cho thấy nhà nước ý thức được việc chống và xoá sạch con virus Vũ Hán là điều không tưởng. Khi Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang phát biểu rằng “Đây như là trận chiến, không thắng không về”, thì ta nên hiểu đó chỉ là thể hiện sự quyết tâm, là lời cổ vũ, động viên chiến sĩ. Bởi cho đến nay, ngay các nước hùng mạnh, giàu có cũng như các nhà khoa học trên thế giới đều khẳng định không thể thắng được con virus này. Người ta chấp nhận sống chung với nó, chỉ tìm cách kềm hãm và giảm lượng người nhiễm bệnh và tử vong.
Gần đây nhất đã có cảnh báo biến thể COVID-19 đột biến nhiều nhất, có thể kháng vắc xin. Các nhà khoa học ở Anh đã phát hiện một biến thể mới của virus Vũ Hán đột biến nhiều nhất cho tới nay. Chủng này được đặt tên là C.1.2, lần đầu tiên được phát hiện ở Nam Phi vào tháng 5. Kể từ đó, biến thể trên đã lan sang Anh, Trung Quốc, CHDC Congo, Mauritius, New Zealand, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ. Các nhà khoa học lo ngại rằng C.1.2 có thể lây nhiễm nhiều hơn các biến thể khác và có khả năng thoát khỏi tác dụng của vắc xin.Trong báo cáo của các nhà nghiên cứu Nam Phi, biến thể C.1.2 có 41,8 đột biến mỗi năm. Tốc độ lây lan của nó nhanh hơn khoảng 1,7 lần so với tốc độ lây lan toàn cầu hiện tại và nhanh hơn 1,8 lần so với ước tính ban đầu về sự tiến hóa của virus Vũ Hán. Tuy nhiên, WHO khẳng định biến thể C.1.2 của virus không có nguy cơ lây lan mạnh như lo ngại.
Tổ chức Y tế Thế giới hôm 31.8 cho biết biến thể mới của virus là C.1.2 dường như không có nguy cơ lây lan mạnh như lo ngại và giới chức y tế đang theo dõi sát các hoạt động của biến thể này. Thật ra nhiều phát biểu của WHO từ khi có đại dịch đến nay đã khiến cho nhiều người nghi ngờ. Có người còn cho rằng chính WHO là tổ chức quá chậm chạp và nhiều khi lấp liếm về tin tức của đại dịch khiến cho con virus hoành hành như hiện nay. Đúng ra, khi có dịch đã lan ra toàn cầu, tính minh bạch là rất cần thiết để ngăn chận dịch kịp thời. WHO đã không làm được điều đó và một số nước cũng thiếu công khai đưa đến những hậu quả khó lường.
Ở Sài Gòn, sau hơn một tuần tăng cường, siết chặt với hình thức giới nghiêm, “ai ở đâu ở yên đấy”, mỗi nơi trở thành một “pháo đài” chống dịch, thống kê hàng ngày cho thấy con số người nhiễm bệnh và tử vong vẫn không giảm như mong đợi. Đã lên đỉnh dịch chưa? Chẳng ai dám trả lời. Trong báo cáo, một tuần qua từ ngày 23.8, số ca nhiễm mới trong cộng đồng vẫn tăng với hơn 33,900 ca nhiễm mới, đó là chưa kể gần 65.000 ca F0 phát hiện khi xét nghiệm rộng trong những vùng có nguy cơ cao hình như không đưa vào thống kê hàng ngày. Con số tử vong mấy ngày gần đây tuy có giảm nhưng không nhiều, hàng ngày vẫn xấp xỉ từ 250 đến 300 người chết, là tỷ lệ cao so với thế giới. Và vẫn còn nhiều xe lạnh chứa xác xếp hàng để chờ đến lượt vào lò thiêu.
Như vậy, biện pháp đóng băng xã hội và đông cứng người dân tỏ ra không hiệu nghiệm. Dù yêu cầu người dân không ra đường, nhưng cũng theo tin của báo, có ngày ở thành phố có 1,2 triệu lượt người chạy ở ngoài phố. Con số này đã khiến cho ông Vũ Đức Đam nổi nóng, khó chịu ra mặt với lãnh đạo thành phố. Dân ra đường ngoài những người được cấp giấy phép còn nhiều người có đủ lý do.
Những lý do rất riêng khiến họ phải rời nhà: mua thực phẩm, đi chích ngừa, đi làm giấy tờ đi đường, đi mua hàng, mua thuốc cho người bệnh, tiếp tế thức ăn cho người nhà, đi kiếm cơm, đi theo thói quen, đi làm từ thiện, đi xét nghiệm theo yêu cầu… có biết bao lý do để ra đường, khó mà ngăn chận. Dù theo báo cáo thành phố đã xử phạt hơn 6.200 trường hợp vi phạm, thu được 8 tỷ 869 triệu đồng. Qua đó, cho thấy đi lại là một nhu cầu cấp thiết của người dân. Một tuần, nửa tháng còn chấp nhận nhưng kéo dài như hiện nay thì rất khó cho dân. Hơn nữa theo yêu cầu 5K trong đó có giữ khoảng cách và tránh tụ tập.
Thế nhưng trong các khu nhà trọ và các xóm lao động nghèo, người ở chen chúc nhau, nhà cửa san sát nhau thì khi bắt mọi người ở yên một chỗ là việc rất dễ lây nhiễm. Bình thường, ở các khu vực đấy, sáng sớm là mọi người toả ra kiếm sống, công nhân vào nhà máy, nghề tự do ra đường, bán vé số, bán hàng rong ra phố. Xóm sẽ vắng, nhà trọ chẳng còn ai. Bây giờ giới nghiêm, hàng chục, hàng trăm con người trong đấy ở nhà, thất nghiệp, chen nhau sống, túm tụm nhau để giết thì giờ, xem như việc giữ khoảng cách và cấm tụ tập không thực hiện được. Và thế là biến thành ổ dịch. Thế thì giảm giãn cách cho họ đi tìm kế sinh nhai tốt hơn là nhốt lại như thế chứ. Nếu giới nghiêm mà giảm được người nhiễm thì nên tiếp tục. Còn không thì nên học theo thế giới để xã hội khỏi bị đóng băng như hiện nay.
Như Italy từng là tâm dịch của châu Âu khi virus bắt đầu tấn công châu Âu năm 2020, Italy giờ dần chuyển sang cuộc sống bình thường mới giữa đại dịch. Vào đầu năm 2020, khi nhiều vùng của Italy bị nhấn chìm trong đại dịch, chính phủ nước này bị chỉ trích quá chậm trễ áp đặt các biện pháp hạn chế chống dịch. Nhưng rồi Italy đã rút ra một số bài học sau lần phong tỏa toàn quốc đầu tiên vào tháng 3 năm ngoái và giờ đây, hơn một năm rưỡi sau, quốc gia này đang thực hiện cách tiếp cận nghiêm ngặt hơn nhiều quốc gia khác. Quy định mới của Italy là giấy chứng nhận tình trạng sức khỏe được xem như giấy thông hành, và cuộc sống đã trở lại gần như bình thường.
Từ ngày 6.8, chính phủ Italy đã yêu cầu người dân phải xuất trình “thẻ xanh”, một loại chứng nhận tình trạng sức khỏe kỹ thuật số, khi tham gia các sự kiện lớn, tới nhà hàng, phòng gym và nhiều địa điểm công cộng khác.
Thẻ xanh về cơ bản là hộ chiếu vaccine, chứng minh chủ sở hữu đã tiêm đủ mũi vaccine hoặc có kết quả xét nghiệm âm tính với virus trong vòng 48 tiếng, hoặc từng nhiễm dịch và đã phục hồi hoàn toàn. Tuy có một số bất tiện khi kiểm tra giấy thông hành này, nhưng biện pháp ấy đã có hiệu quả giúp xã hội bình thường hoá.
Mới đây, Thái Lan nới lỏng các biện pháp phòng chống dịch từ 1.9. Quyết định này được cho là cần thiết để tiến tới mô hình “sống chung với dịch bệnh một cách an toàn” và vực dậy nền kinh tế. Theo đó, các chuyến bay thương mại nội địa dự kiến được nối lại từ ngày 1.9 tới, các trung tâm mua sắm, tiệm cắt tóc, tiệm làm đẹp, massage và các câu lạc bộ thể thao được phép hoạt động trở lại. Tuy vậy, vẫn tiếp tục duy trì lệnh giới nghiêm từ 21h hôm trước đến 4h sáng hôm sau trong ít nhất 2 tuần nữa.
Ở Indonesia, nước có người nhiễm và tử vong cao so với thế giới. Gần đây đã qua đỉnh dịch và con số có giảm nhưng số tử vong vẫn còn cao, số lượng tử vong hàng ngày cũng dưới mốc 1.000 người. Trong khi số ca mắc bệnh giảm ở thủ đô Jakarta và một số vùng ở Java, biến chủng Delta đang tiếp tục tăng ở các đảo khác như Sumatra, Kalimantan, Sulawesi…Tổng thống Joko Widodo cho biết ngày từ ngày 23.8, Indonesia sẽ bắt đầu mở cửa nhà hàng, trung tâm mua sắm, nơi cầu nguyện… tại một số khu vực bao gồm thủ đô Jakarta.
Với những biện pháp mới của nhiều nước trong chủ trương sống chung với dịch. Hi vọng nhà nước ta sẽ có những biện pháp mới phù hợp hơn trong công cuộc chống dịch. Khi đã nhận thức được không thể thắng dịch, không thể nào loại bỏ được con virus thì cũng đừng nên đánh trống, phất cờ, ngạo nghễ đã chiến thắng. Nên giảm dần giãn cách, tìm mọi cách bình thường hoá sinh hoạt để người dân có thể tự do kiếm ăn, hàng quán được mở lại trong vòng kiểm soát, chợ lớn, chợ nhỏ dần dần được tiếp tục bán mua, người dân được dễ dàng đi lại, lương thực, thực phẩm khắp nơi được chuyển về.
Lúc đấy trẻ con sẽ lần lượt đến trường, người già, người bệnh được dễ dàng đến bệnh viện để được thăm khám và chữa trị. Cuộc sống sẽ dần trở lại ổn định. Mọi đau thương rồi dần qua, những mất mát tuy còn đó nhưng cũng bớt dần nước mắt. Hi vọng và mong chờ ngày đấy.
Trên một facebook của một giáo dân Công Giáo tôi đọc thấy dòng chữ và hình ảnh một dãy các Soeur vừa qua đời vì nhiễm bệnh. Trong đó có nhiều Soeur là tình nguyện viên trên tuyến đầu: “Xin mọi người hiệp ý cầu nguyện cho linh hồn quý Soeur Dòng mến Thánh Giá Chợ Quán. Quý Soeur Dòng Đa Minh Phú Cường. Đã ra đi về với Chúa vì con virus Wuhan. “Lạy Chúa, xin cho các linh hồn được nghĩ yên muôn đời. Và cho ánh sáng ngàn thu chiếu soi trên các lĩnh hồn ấy!”. Những tấm ảnh gây xúc động.
Trong thư gởi đến gia đình Tổng giáo phận gần đây của Tổng Giám mục Sài Gòn, Đức cha Giuse Nguyễn Năng có đoạn viết: Anh chị em rất thân mến, trước những đau thương của bệnh tật, nghèo đói, chết chóc, chúng ta hãy truyền đi một thông điệp: Đừng để mất niềm hy vọng. “Hãy nắm giữ niềm hy vọng dành cho chúng ta”.
đông lại có tập quán thiêu xác bằng củi lộ thiên hoặc thuỷ táng, báo chí thì tự do nữa, nên sự tang thương bị đẩy lên gấp bội phần. Chứ thực ra tỷ lệ chết vẫn không phải quá cao, chẳng qua chết lộ liễu mà thôi. Cộng thêm dân đông nên tổng số ca sẽ rất khủng khiếp.
Còn Việt Nam thì sao? Tính riêng đợt dịch thứ 4 này, TP.HCM có tỷ lệ tử vong hàng đầu thế giới: 4,2%. Nếu chỉ tính trên số ca nhập viện thì 5,8%, trong khi tỷ lệ trung bình trên thế giới từ 2,1-4,4%. Mà theo mình biết thì Tây cũng không thống kê được hết ca nhiễm mà chủ yếu cũng dựa trên số ca nhập viện hoặc có khai báo y tế. Số ca tự chữa ở nhà cao hơn Việt Nam nhiều. Như vậy là cười người hôm trước hôm sau người cười.
Vừa rồi HCM xét nghiệm diện rộng rất nhiều. Có lãnh đạo chống dịch bảo là ra nhiều ca dương tính là tốt! Đúng là tốt thật. Vì ra nhiều ca dương thì sẽ làm pha loãng tỷ lệ chết đi, cho nó giảm xuống! Bây giờ có lẽ được chấp nhận dương tính là quá dễ, không bị o bế số lượng như trước nữa. Xin lưu ý là con số ca chết ở nhà cũng rất đông, thậm chí chưa kịp test PCR để khẳng định, nên tỷ lệ tử vong thực tế có thể cao hơn con số bên trên nhiều. Chẳng qua Việt Nam giao cho quân đội quản lý việc hoả thiêu và giữ tro, nên việc chết chóc nó không lộ như Ấn Độ ngoài mấy clip hay ảnh quay trộm ở chỗ hoả thiêu hay container chứa xác.
Sau hiện tượng lạ với anh em quản lý là gần như giới nghiêm mà số ca dương và số ca chết vẫn tăng (hôm qua tăng 90 số với hôm kia) nên status trước mình dự báo là sau 15/9 mới có thể qua đỉnh dịch có vẻ không sai. Mấy hôm rồi cũng rò rỉ một số clip người dân ùa ra đường như chưa từng giãn cách để đi “hỏi tội” cán bộ vì dân đói không được trao thực phẩm. Công an, bộ đội thấy cảnh đó cũng chẳng dám cản, chắc vì thấy dân làm đúng?
Điều đó cho thấy rằng, người dân đã quá căng thẳng với việc giãn cách nghiêm ngặt, đặc biệt là dân nghèo không có tích luỹ. Vì thế việc hạn chế giãn cách, ít nhất là giãn cách ôn hoà hơn phải được nhanh chóng triển khai. Đừng đùa với cái bụng đói của giai cấp công nông. Cách Mạng tháng 8 là tấm gương mà đảng ta nghiên cứu kỹ nhất trong đó nguyên nhân từ bụng đói là một nguyên nhân chính chứ phải dân theo đảng làm cách mạng đâu (vì đa số có biết CS là gì đâu).
Hiện tại, thủ tướng, với vai trò trưởng ban chỉ đạo chống dịch, đã thay đổi tư duy chống dịch. Muộn còn hơn không. Trước mắt, Chính phủ cần nhanh chóng có kế hoạch hành động cụ thể xem sống chung với dịch nghĩa là sao, hay vẫn lẽo đẽo chạy theo phản động?
Sắp tới, giải pháp chống dịch nên phải dựa vào ý thức cá nhân và gia đình, là hạt nhân xã hội. Những ai có điều kiện sống chậm và ủng hộ giãn cách cực đoan có thể làm việc online thì cứ tiếp tục tự cách ly xã hội thêm vài tháng nữa cũng được, những ai buộc phải ra đường thì cần được Chính phủ khuyến cáo để phải chấp nhận rủi ro và phải tuân thủ 5K nghiêm ngặt. Ai chủ quan, không tuân thủ thì phải trả giá bằng sức khoẻ và tính mạng của mình và thân nhân, không thể đổ lỗi cho Chính phủ nữa. Cũng giống như chúng ta sống chung với AIDS, lậu, sùi mào gà bằng cách đeo BCS thôi. Không có Chính phủ nào cấm người lạ ch!ch nhau để tránh AIDS được. Dự là trong giai đoạn sống chung với dịch sắp tới, anh em chịch dạo sẽ cưỡi ngựa thay cho cách truyền thống và tốt nhất là vẫn duy trì khẩu trang khi hành sự.
Bản thân mình có thể tuân thủ việc giới nghiêm, vì công việc ít ảnh hưởng. Nhưng không vì thế mà mình ủng hộ giãn cách cực đoan. Tại sao người nông dân Ba Vì hay miền Tây lại phải chịu giãn cách nghiêm ngặt như ở các trung tâm đô thị?
Mình ủng hộ giãn cách khi chưa có miễn dịch cộng đồng, nhưng giãn cách nên chỉ là 5K chứ không phải nhốt người dân ở nhà rồi thả bộ đội ra đường canh gác. Thay vì cách ly toàn xã hội thì Chính phủ nên khuyến cáo các gia đình tự cách ly nhóm yếu thế là người già, bệnh nền và béo phì. Điều này cũng giống ví dụ về vườn thú của mình hôm trước. Thay vì cách ly toàn xã hội để bảo vệ nhóm yếu thế thì hãy cách ly nhóm yếu thế để bảo vệ toàn xã hội.
Phàm ở trên đời, khen ai chê ai là quyền của mỗi cá nhân. Cái quyền tối thiểu ấy mà không có thì con người ta chẳng có gì sất. Trong lịch sử thể chế này, đã có thời nhà cai trị bắt đám đông phải ngắm trăng tập thể, khi cán bộ bảo trăng đẹp thì mọi người phải khen đẹp, chê trăng mờ thì cũng ngậm ngùi rằng trăng mờ.
Viết vậy để nói rằng, dù chỉ là đứa dân đen nhưng tôi có ý thức tôn trọng quyền cá nhân của người khác. Họ phát ngôn, đánh giá, nhận xét, bày tỏ quan điểm, thậm chí chửi mắng, tôi đều tiếp nhận. Giày dép còn có size, kích cỡ khác nhau, nữa là người.
Hôm trước, tôi biên bài “Những chị Dậu thời nay” kể về cảnh khổ của người lao động tha hương chạy trốn dịch và cái đói. Không ít người nhào ra mắng mỏ, chê trách người chạy nạn vi phạm giãn cách, coi thường chỉ thị 16, xem thường đường lối chống dịch của chính phủ. Có người (chắc hưởng nhiều ơn huệ của chế độ) trịch thượng mắng tôi, ông đã làm được gì mà nói này nói nọ, có giỏi thì sao không đứng ra mà làm, người ta là Bộ Chính trị, là ban bí thư, là đầu não của đất nước, người ta ngu hơn ông chắc, người ta chờ ông chỉ bảo dạy dỗ chắc…, cứ thế mắng một thôi một hồi.
Theo các ông bà tận trung ấy, đã là Bộ Chính trị, ban bí thư, chính phủ, thủ tướng thì chỉ có đúng trở lên, sáng suốt, không sai, không cần ai góp ý, dân chỉ cần tuân chỉ, nghe theo, chấp nhận. Dù tôn trọng quyền cá nhân, nhưng tôi biết mình đang gặp phải kiểu người an phận, ỷ lại, dựa dẫm, hoàn toàn phụ thuộc vào kẻ khác, có nói với họ cũng chả đi đến đâu. Họ không phải đám dư luận viên, hồng vệ binh, AK47, nhưng nhiều khi còn hung hăng hơn đám này.
Nghe họ đề cao tuyệt đối trí tuệ của Bộ Chính trị, sực nhớ về trí tuệ lừng danh thiên cổ Gia Cát Lượng.
Khổng Minh Gia Cát Lượng là bộ óc vĩ đại thời Tam quốc xưa, không chỉ Tam quốc mà của mọi thời. Nói tới ông, người ta chỉ nhấn về trí tuệ, cũng như Tây Thi thì đẹp, Hạng Võ thì khỏe. Một trăm cái Bộ Chính trị bây giờ cũng không bằng góc nhỏ Khổng Minh. Vậy nhưng ông ta cũng có lúc ê chề.
Khi kéo quân bắc phạt đánh nhà Ngụy, Gia Cát Lượng ỷ vào trí tuệ của mình, cứ theo lối riêng “cá nhân lãnh đạo, quần chúng chấp hành”. Viên tướng Ngụy Diên (một dạng quần chúng) thưa với ông ta, thừa tướng chỉ cần cho tôi 5 nghìn quân, tôi theo đường tắt qua hang Tý Ngọ, chiếm lấy Tràng An, khi địch trở tay không kịp, được đà đánh thốc tới Hàm Dương, chỉ 10 ngày là xong… Gia Cát Lượng cười bảo ngươi khinh trung nguyên không có người giỏi chăng, rồi quyết không theo lời Diên.
Tháng sau, khi Tư Mã Ý kéo quân tới, Ý bảo các tướng rằng chúng ta giữ được Tràng An là nhờ hồng phúc của chúa công, bởi Gia Cát Lượng bình sinh cẩn thận, không dám hấp tấp làm việc gì. Kỹ quá cũng hỏng. Phải tay ta, thì lúc địch không chút gì chuẩn bị, chỉ cần vài nghìn quân kéo ra hang Tý Ngọ, đến tắt Tràng An thì bình định được lâu rồi, Hàm Dương cũng nguy khốn, địch (tức đám chúng ta) chết không còn chỗ chôn. Hắn không phải kẻ vô mưu, nhưng sai lầm. Về sau nữa, khi chiếm được vị trí chiến lược Nhai Đình do Mã Tốc canh giữ, Ý cũng cười bảo Khổng Minh là người giỏi giang mà lại đi dùng thứ hư danh, tài năng tầm thường như Mã Tốc cầm quân, làm gì mà chẳng hỏng việc.
Điều ai cũng rõ, sau này Gia Cát Lượng bị thua và chết khi sự nghiệp dang dở, không hẳn do Tư Mã Ý tài giỏi khôn ngoan mưu mẹo hơn, mà có lẽ do chính những sai lầm ít ỏi mà ông ta đã mắc phải.
“Chú ơi có 50 phòng trọ ở quận 8 đang cần gạo, chú ơi có 30 phòng trọ ở Bình Tân đang cần gạo, chú ơi có 40 phòng trọ ở Bình Chánh đang cần gạo, chú ơi có 50 phòng trọ ở quận 12 đang cần gạo…”.
Lần theo từng địa chỉ nó gởi, mình cho kiểm chứng thì đúng bon như thế. Nhờ thông tin của nó mà cả chục tấn gạo đến kịp với bà con. Nhưng mình thắc mắc, con nhỏ nầy là ai, ở đâu mà suốt ngày làm chuyện bao đồng như thế?
Rồi nó lại nhắn tiếp: “Chú ơi, con xin được hai triệu rưỡi, con chuyển vào quỹ của chú rồi chú gởi cho con số gạo tương đương để con phát trên địa bàn quận của con nha chú. Con có mấy anh em shipper được đi trong quận”. Lúc đó mình mới biết nó là Trương Thị Thu Lài, ở trọ trên đường Đông Hưng Thuận, quận 12. Từ đó, nó xin được bao nhiêu tiền thì chuyển vào quỹ và mình gởi gạo cho nó để nó đi phát. Tất nhiên là mình gởi gạo gấp đôi, gấp ba lần số tiền nó chuyển.
Hôm ấy, chị Sen ở Colorado gởi mình 1.000USD kèm theo danh sách 7 khu vực nhà trọ của người khuyết tật, trong đó có khu vực nhà trọ trên đường Nguyễn Ảnh Thủ ở quận 12 gồm 23 người khuyết tật, tất nhiên là mình nhờ Lài chuyển gạo dùm. Nhưng ngặt nỗi ngay lúc đó thành phố đang siết chặt giãn cách, đội ngũ shipper của Lài không đi được, khu vực nhà trọ của nhóm người khuyết tật bị phong tỏa bởi một hàng rào kiểm soát. Nhưng Lài nói con sẽ tìm mọi cách mặc dù rất khó khăn.
Hôm sau Lài cho hay: “Con đã có cách rồi chú, gần nhà con có một em trai là nhân viên y tế, nó có giấy thông hành, nhưng phải đợi cuối ngày nó đi làm về mới giúp mình được. Mỗi tối nó chạy một cuốc xe gắn máy chở gạo tới chốt kiểm soát rồi một anh trong khu trọ dùng xe gắn máy của người khuyết tật chạy ra lấy gạo, như vậy 460kg gạo phải mất bốn ngày mới chuyển xong”.
Một hôm khác, một cô bạn ở Đà Nẵng nhắn tin nhờ mình giúp ít gạo cho một người bạn của cổ ở quận 12, mình không dám hứa vì ngay lúc siết chặt giãn cách, nhưng sáng hôm sau, Lài cho hay đã nhờ anh công an phường chuyển đến cho cô ấy 10kg gạo, một thùng mì và một mớ rau. Hôm nay, mình chuyển cho Lài 3,5 tấn gạo để nó phát cho 304 phòng trọ và 300 bệnh nhân lao ở trung tâm y tế quận 12. Một công việc quá sức nặng nề với cô gái trẻ. Hãy hình dung Lài cặm cụi sớt từng bao gạo lớn sang 608 túi nhỏ để chở đi phát cho 608 người giữa vòng dây dịch bệnh…
Trương Thị Thu Lài là ai?
Cha là lính dù, đi cải tạo về, cả gia đình từ Duy Xuyên, Quảng Nam bỏ nhà gồng gánh nhau đi kinh tế mới. Năm 1983, Lài được sinh ra trên vùng đất khô cằn, nghèo đói ở Lộc Ninh, Sông Bé. Cha cuốc rẫy, mẹ đi buôn trên các bản làng người Thượng. Tuổi thơ của Lài lớn lên không sữa, thiếu cơm, độn khoai độn sắn, một tuổi thơ gắn liền với công việc cuốc đất trồng rau, xắt dây lang nuôi heo, gà vịt…
Ảnh: FB tác giả
Lài bây giờ là cô kỹ sư xây dựng trẻ rời bỏ công trình vì đại dịch để chuyển sang chở từng bao gạo đi cứu đói cho công nhân và bà con nghèo trong từng xóm trọ.
Đây là những nét chấm phá, phác họa bức chân dung Trương Thị Thu Lài. Hy vọng chú cháu mình sẽ được gặp nhau tại SG sau mùa đại dịch.
Người họ Mai vốn quê ở Thuận Hóa, ra lập nghiệp ở Thăng Long gần trọn đời người. Tự hào đã làm nhà ở góc thành nam, Ô Đồng Lầm, Hà Nội. Vẫn có thơ tự trào:
“Đồng Nai, Thăng Long, thời trai trẻ,
Gió Á, mưa Âu từng bởn chơi.
Cốt nhục, bạn thầy tình nghĩa lọn,
Lấy lề đèn sách chẳng hề lơi”.
Vẫn thầm mừng vì mình cũng đã sống đặng như lời người xưa “Hương lý xưng thiện nhân tư vinh túc hỷ”, câu đối ở nhà thờ cụ Ngô Thì Trí, em ruột của Ngô Thì Nhậm, nghĩa là: “Làng xóm khen người tử tế vinh dự ấy đủ rồi”.
Hằng năm, đến rằm tháng Ba, thường khăn áo nghiêm túc, sửa lễ mọn thành kính đến dâng hương ở Đền Trấn Nam Phương, làng Kim Liên Hà Nội, nơi mình được sinh sống.
Đêm ấy, dự báo thời tiết trên ti vi báo Hà Nội sẽ có mưa nhỏ và vừa, có sấm, trời trở mát. Cơm nước xong vẫn thường nằm ở ghế sofa đọc sách. Không khí mát mẻ, tiếng mưa rả rích đều đều, dễ đưa người vào giấc ngủ. Chợt như thấy có người đứng kề bên lay dậy, bảo, Cao Sơn Đại Vương sai mời ông đến dùng trà. Liền tỉnh dậy sửa soạn lại áo quần, rồi theo người ấy đi như bay. Chỉ trong nháy mắt đến nơi. Vào chính điện, đứng nghiêm lễ ba bái. Bỗng có tiếng trầm ấm từ trên cao, khách đã đến hãy mời vào. Thấy có người nắm khuỷu tay nhấc lên, đưa đến ngồi nơi chiếc đôn nhỏ dưới bệ. Trên ngai lại có tiếng, biết ngươi là người trong xứ, là kẻ có học cũng có tâm, nói: Chiều nay có khách dâng mấy ấm trà ngon, ta cho mời ngươi đến dùng trà và hỏi ngươi vài chuyện ở Long Đỗ (*).
– Bẩm, Long Đỗ hiện nay đang có giặc cô vy, chưa đến nỗi trầm trọng như bốn tỉnh phía Nam. Chính quyền và nhân dân đang ra sức chống trả, như làng Kim Liên ta, tuy là khu vực xanh mà dân vẫn tuân thủ lệnh giãn cách nghiêm túc. Nhiều người đứng đầu trong chính phủ đã thay nhau vào Nam chống dịch, bà con thì oằn mình chống chọi gian nan và thảm thương lắm. Cúi mong ơn trên phù hộ đất nước tai qua nạn khỏi, dân chúng đặng trở lại bình yên.
– Ta cũng không mong gì hơn, có điều kiếp nạn này do con người tạo nghiệp, vừa tham lam, vừa tàn bạo, ỷ mình có thể sửa lại thiên nhiên, đánh mất tính thiện, làm theo cái ác lợi, nên gây nghiệp nặng chúng sanh vô minh, dua theo kẻ ác nên cũng tự mình gây họa. Chỉ khổ cho người lương thiện. Việc trong nước thì thế, còn đối xử với bên ngoài thì thế nào, biết được gì nói cho ta hay.
– Bẩm, gần đây Long Đỗ có chuyện vui. Cùng lúc cả hai nước lớn, Hoa kỳ và Trung Hoa tranh nhau cùng đến thăm. Bà nữ Phó Tổng thống thì có lịch sắp xếp từ lâu, còn Trung Hoa thì đùng một cái, cho sứ giả là Hùng Ba vội vàng dến thăm và làm việc với Thủ tướng, đến hứa sẽ tặng hai triệu liều vắc xin và đe dọa Việt Nam chớ ngã theo Mỹ. Điều xảo trá ở đây là, nếu chỉ tặng vắc xin và gởi chỉ dụ chớ ngã theo Mỹ thì chỉ cần đến Bộ Ngoại giao hay Bộ Y tế là đủ. Họ đến thẳng Thủ tướng còn để nhấn rõ thêm là, ông này vốn có dư luận là thân Trung Hoa, để gây thêm ly gián. Chúng con mong ông ấy đủ bản lĩnh để chỉ nghe theo lòng Dân, mà không đánh đu với kẻ thù hiểm độc của đất nước. Con nói họ tranh nhau là vì tạm được Bà Phó Tổng thống sẽ bàn với Việt Nam cùng tìm cách nâng tầm quan hệ chiến lược giữa hai nước. Họ hoảng lên mới phải vội vã như vậy. Gần đây, họ sử dụng phép chiến lang trong ngoại giao, vừa hung hăng, vừa thô thiển, khiến các nước bất bình, cho là kém văn hóa, nội bộ chúng cũng đang phê phán lẫn nhau.
Ừ, cũng vui đấy. Ngươi nói họ tranh nhau, hay thật. Với ta, ta không lạ gì giặc phương Bắc. Thời chúng ta sống còn nhỗ cả tre ngà để đánh đuổi giặc Ân. Bây giờ nghe ngươi nói cái tên Hùng Ba làm ta nhớ chuyện cũ của nước nhà. Hồi giặc Ngô sang xâm lấn, ở Thanh Hoa (**) có Triệu Thị Trinh, không biết Thủ tướng bây giờ còn nhớ không. Cô Triệu từng nói “Làm người phải dám cỡi cơn sóng dữ, chém cá kình ngoài Biển Đông, cớ sao lại khư khư làm đầy tớ cho người”. Rồi cô cỡi voi bành vàng, đánh đuổi giặc Ngô. Bây giờ giặc Ngô mới cũng đang hoành hành ở Biển Đông, ức hiếp dân ta, nên, bên trong thì phải An Dân, bên ngoài thì phải kết thân với người đồng hội đồng thuyền, may ra mới giữ gìn được giang sơn xã tắc. Ngươi nói giọng lưỡi chiến lang, nhưng thuở xưa, đời Trần, dân ta lại nói khác. Ta nghe nói ngươi đã đem hai câu thi sấm về Biển Đông bố cáo khắp nước có phải không. Hôm nay đãi ngươi trà là cũng vì lý ấy. Uống trà đi.
Tôi nghe thế, bèn hai tay nâng tách trà ngang trán tỏ ý cung kính rồi mới dám uống một ngụm. Vừa để chén trà lên án, bỗng nghe tiếng sấm vang, suýt nữa thì đánh rơi chén. Sợ quá, toát mồ hôi. Tỉnh dậy, thấy mình đang nằm trên ghế sofa, quyển Truyền Kỳ Mạn Lục còn để trên ngực.
Hóa ra là giấc chiêm bao. Bèn trở dậy bật đèn bàn ghi lại những gì còn nhớ. Ngài nói chuyện nhổ tre đánh giặc Ân, tôi hiểu ngài muốn nhắc nhở một thông điệp của Tổ Tiên, hễ khi nước nhà có nguy biến, hoặc có giặc bên ngoài, hoặc có suy biến bên trong, ắt tuổi trẻ phải biết chóng lớn, trưởng thành gấp. Ngài lại nhắc lời nói của Bà Triệu, cỡi cơn sóng dữ.
Tôi nghĩ mãi không ra, chợt nhớ mình từng hỏi tiến sĩ Xuân Diện, có phải Hùng Ba nghĩa là con sóng dữ không. Xuân Diện còn viết chữ Hùng là con gấu, ba là sóng. Hóa ra Ngài đã ám thị cho biết, chớ quên cơn sóng dữ và chuyện Biển Đông. Liệu những người điều hành đất nước hôm nay có dám đem cái tâm, cái dũng, cỡi cơn sóng dữ, chém cá kình ngoài biển Đông, hay nghe nói Hùng Ba mà khiếp hãi.
Hai câu thi sấm về Biển Đông, là lời dặn của Cụ Nguyễn Bỉnh Khiêm:
“Vạn lý Đông Minh, quy bả ác.
Ức niên Nam Cực điện long bình”.
Nghĩa là vạn dặm Biển Đông dang tay giữ. Mười vạn năm cõi trời Nam sẽ vững vàng thái bình. Minh là vùng biển sâu đến nỗi măt trời không soi tới nên là vùng nước biển tăm tối (minh). Nhắc đến chiến lang, ngài nói đời Trần, dân ta không nói vậy. Bèn giở Văn Thơ Lý Trần xem lại.
Hịch Tướng Sĩ Văn nói, sứ giả quân Nguyên: “Trạo hào ô chi thố thiệt nhi lăng nhục triều đình. Ủy khuyển dương chi xích khu nhi cứ ngạo Tể phụ”. Nghĩa là: Uốn lưỡi cú diều mà lăng nhục triều đình. Đem thân dê chó mà khinh rẻ Tể phụ”. (Tể phụ là các bậc ngôi cao của triều đình). Giọng điệu ngoại giao của một đại quốc bị hạ thấp như lưỡi cú diều, đó là một thời.
Chợt nhớ cái thông báo của Hùng Ba, kết tội Mỹ ngày xưa, răn đe Mỹ hôm nay, đe nẹt và ly gián Việt Nam cùng các nước với Mỹ, dụ dỗ theo Tàu. Thật là những lời lẽ dối trá. Dư luận trong nước và ngoài nước đã phân tích phê phán nhiều. Bài Giới Vọng Ngữ Văn (Răn lời dối trá) của vua Trần Thái Tông có câu: “Không những kẻ nói, nói lời dối càn, mà còn khiến người nghe theo làm bậy”. Nhà vua còn làm bài thơ tứ tuyệt để răn thêm:
So vai cười nịnh khua môi lưỡi,
Mang tiếng điêu toa khắp cõi trần,
Lựa ý cầu mong kiếm chút lợi,
Tránh sao nghiệp chướng buộc vào thân”.
(Bản dịch của Trần Băng Thanh và Đổ Văn Hỷ)
Chắc chắn dân ta thừa biết giọng lưỡi cú diều và chiến lang của Trung Cộng sẽ không ai theo chúng làm bậy.
Nhân giặc cô vy hoành hành, bèn gõ mail thăm hỏi ông bạn già. Nghe kể chuyện chiêm bao thấy hay, nên chép lại gởi bạn đọc khuây khỏa những lúc bị giam chân ở nhà.
________
Ghi chú:
(*) Long Đỗ (Rốn Rồng) tên xưa của Thăng Long, Hà Nội.
Nhà báo Nhị Lê, cựu Phó tổng Biên tập TCCS. Nguồn: Báo GT
Chủ nghĩa hội tụ cho rằng, nhân loại đang phát triển theo những con đường ngày càng xích lại gần nhau và cuối cùng sẽ hòa nhập vào nhau, hình thành nên một xã hội mới, trong đó kết hợp những tính chất tích cực của chế độ tư bản và chế độ xã hội chủ nghĩa. Theo ông Nhị Lê, đây là một lập luận ngụy khoa học, ông khẳng định “Xu hướng tiến hóa của thế giới không phải là chủ nghĩa hội tụ”.
Xin chưa bàn đến sự đúng, sai, hay, dở của chủ nghĩa hội tụ, chỉ nhận xét rằng ông Nhị Lê vẫn kiên trì con đường xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa theo Mác-Lê. Ông cho rằng: “Con đường xây dựng CNXH luôn gặp phải trắc trở, thậm chí sai lầm nghiêm trọng và rơi vào thoái trào. Đó là điều bình thường...
Nhưng sự sụp đổ của mô hình CNXH kiểu cũ không phải là do thế giới quan phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin là sai lầm, mà là sự sai lầm của những người cơ hội và phản bội lại chính Chủ nghĩa Mác-Lênin. Nhưng từ đó đã mở ra một không gian mới cho nhận thức đích thực sáng tạo và đúng đắn về Chủ nghĩa Mác-Lênin, CNXH khoa học, với những bài học mới trên con đường XHCN của các quốc gia dân tộc Việt Nam, Cuba, Trung Quốc…”
Để chứng minh rằng con đường mà Đảng CSVN lựa chọn là hoàn toàn đúng đắn, ông Nhị Lê dẫn ra những ‘sự thật lịch sử’. Đó là lời phát biểu của đại diện Đảng Cộng sản Ấn Độ tại đại hội Đảng, là lời trong các bức điện chúc mừng đại hội ĐCSVN của các Đảng Cộng sản Brazil, Chile, Mexico… trong đó có các câu như: “Thành tựu mà nhân dân Việt Nam có được là do các đồng chí đã nghiêm túc nỗ lực áp dụng học thuyết mác-xít lê-nin-nit vào điều kiện cụ thể của Việt Nam... Có thể khẳng định con đường mà Việt Nam lựa chọn là đúng đắn... Chúng tôi hoàn toàn nhất trí và chia sẻ với nhận định của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: ‘Đất nước Việt Nam chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay’.”
Bài viết của ông Nhị Lê làm tôi thấy là lạ, hoặc về nhận thức, hoặc về động cơ. Lạ về nhận thức khi ông cho rằng, Chủ nghĩa Mác- Lê (CNML) là một học thuyết khoa học nghiêm chỉnh. Ở thế kỷ 21 chỉ còn những kẻ hoặc ngu trung vào CNML hoặc quá kém trí tuệ mới tin như vậy. Vì sao?
Vì rằng một tập hợp lý luận được xem là học thuyết khoa học chỉ có thể chưa được hoàn chỉnh chứ không được sai cơ bản. Thế mà CNML đã phạm phải những cái sai từ gốc, những sai lầm về luận cứ, là những cơ sở làm tiền đề để suy luận. Đó là những điều sau: 1- Vật chất có trước và quyết định ý thức. 2- Bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội. 3- Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển xã hội loài người. 4- Tư bản bóc lột công nhân bằng giá trị thặng dư. 5- Quy luật thống nhất giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất. 6- Giai cấp công nhân là đại diện cho nền sản xuất công nghiệp tiên tiến.
Những sai lầm vừa kể đã được nhiều học giả chứng minh, nhận được sự đồng tình, ủng hộ của rất nhiều người trên thế giới, đặc biệt là của tầng lớp trí thức tinh hoa. (Để tránh cho bài quá dài nên ở đây không nhắc lại các chứng minh).
Nó cũng được những người bảo vệ CNML phản bác lại một cách yếu ớt. Ở Việt Nam đã từng có nhiều đề nghị đem các vấn đề trên ra cho tự do ngôn luận hoặc đối thoại công khai. Nhưng những đề nghị như thế, không được chính quyền chấp nhận.
Mác và Lênin đã dựa vào những luận cứ kể trên để xây dựng nên học thuyết về đấu tranh giai cấp, về cách mạng vô sản, về chuyên chính vô sản, về giai cấp lãnh đạo, về công hữu hóa tư liệu sản xuất, về con đường tiến lên chủ nghĩa cộng sản v.v… Những người theo Mác vô cùng khâm phục ông vì ông đã suy luận rất hấp dẫn, rất thuyết phục, rất chặt chẽ. Nhưng mọi suy luận đó lại dựa vào các luận cứ sai, các tiên đề dối trá thì không thể công nhận được sự đúng đắn của kết luận. Đó là nguyên lý của khoa học.
Có thể ông Nhị Lê, các trí thức, các cán bộ và đảng viên của Đảng cũng đã từng biết đến những chứng minh Mác – Lê sai và những phản bác cho rằng Mác – Lê vẫn đúng, cũng như các đề nghi tự do ngôn luận hoặc đối thoại. Nhưng các vị tin vào lời phản bác mà không thấy được sự đúng đắn của các chứng minh, không dám ủng hộ các đề nghị.
Một điều lạ nữa về nhận thức là ông Nhị Lê cho rằng: “Con đường xâydựng CNXH luôn gặp phải trắc trở, thậm chí sai lầm nghiêm trọng và rơi vào thoái trào. Đó là điều bình thường… Sự sụp đổ của phe XHCN là sự sai lầm của những người cơ hội và phản bội lại chính Chủ nghĩa Mác-Lênin…”
Nếu việc làm là hợp quy luật, là hết sức tốt đẹp thì làm sao lại xem là bình thường khi phạm sai lầm nghiêm trọng và tại sao lãnh đạo cao cấp của rất nhiều Đảng Cộng sản lại là kẻ phản bội CNML. Phải chăng đây chỉ là những lời ngụy biện ngây ngô.
Rồi nữa, không biết ông Nhị Lê định đánh lừa ai khi cho câu nói của vị đại diện Đảng Cộng sản Ấn Độ là sự thật lịch sử, khi tin vào những lời sáo mép trong các bức điện của các đảng Cộng sản, không biết dựa vào đâu để viết rằng “Xu hướng tiến hóa của thế giới không phải là chủ nghĩa hội tụ”.
Lạ về động cơ khi xét thời điểm viết bài. Lúc ông đang là Phó tổng Biên tập mà viết những điều như trên là bình thường vì có viết như thế mới mong giữ ghế, mong giữ được miếng cơm manh áo. Thế nhưng, khi đã về hưu mà vẫn viết được như vậy thì có thể có gì đó về động cơ.
Nếu ông Nhị Lê tuyệt đối tin vào Mác – Lê thì động cơ viết bài để bảo vệ XHCN là đáng được tổ chức Đảng đánh giá cao. Nhưng như thế ông sẽ bị mang tiếng ở lĩnh vực khác. Còn nếu ông có biết đến những chỗ sai của Mác – Lê mà vẫn viết như thế thì, phải chăng ông còn muốn đạt được một thứ gì đó.
Quân đội “lo từ A đến Z” và những kỹ thuật tuyên truyền chính trị kinh điển
Lực lượng quân đội “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để phát lương thực tận tay người dân. Ảnh: Báo Lao Động
Báo chí, mạng xã hội và người dân đã có một tuần lễ “lên bờ xuống ruộng” với chính sách đi chợ giùm cùng sự tham gia của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Vài ngày trước khi thực hiện chính sách, bộ máy tuyên truyền chính thống lẫn các họa sĩ, người dùng mạng xã hội tự nguyện trở thành một phần của các chiến dịch truyền thông hừng hực ý chí và niềm tin rằng bộ đội sẽ trao thực phẩm tận nhà dân. [1] Những ai nhận định chính sách nói trên là sai lầm đều dễ dàng bị chụp cho chiếc mũ phản động.
Nhưng cho đến nay, chỉ sau một tuần thi hành trên thực tiễn, kết quả đã lộ ra rõ hơn bao giờ hết, ngay trên hệ thống báo chí chính thống.
Lực lượng quân đội hầu như không giảm bớt gánh nặng nào cho hệ thống vận hành tại địa phương. Quá trình đi chợ giúp dẫn đến quá nhiều ùn ứ, nhiều hộ dân không thể tiếp cận hàng hóa, thực phẩm đúng và đủ theo nhu cầu. [2] [3] Trên mạng xã hội, rất nhiều người chia sẻ rằng không thể mua lẫn nhận được hỗ trợ nhu yếu phẩm cơ bản.
Những lời hay ý đẹp cũng đã khen, những hình ảnh, tranh cổ động cũng đã đăng, nhưng hiệu quả và khả năng giảm tải áp lực cho hệ thống địa phương thì gần như bằng không. Làn sóng ủng hộ chính sách này có tất cả dấu hiệu của một sản phẩm tuyên truyền chính trị kinh điển.
Quân đội đi phát lương thực đến nhà dân. Ảnh: Báo Lao Động
Thế nào là tuyên truyền chính trị (propaganda)?
Ta có thể tổng hợp các điểm chung nhất từ những định nghĩa phổ biến và có thẩm quyền về tuyên truyền chính trị.
Hai, nó chủ yếu dựa vào các biện pháp thao túng (có thể là thao túng thông tin, thao túng tâm lý đám đông, thao túng tình cảm, v.v.).
Và ba, nó phục vụ các mục tiêu chính trị riêng với mục tiêu gây ảnh hưởng và quản lý hành vi đám đông rất cụ thể.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở phần định nghĩa, ai cũng có thể cáo buộc bất kỳ thông điệp nào đó là tuyên truyền.
Để nhận biết sự tồn tại của tuyên truyền chính trị, người ta thường nhìn vào các công cụ hay kỹ thuật được áp dụng.
Nhận diện tuyên truyền chính trị
Một trong những nghiên cứu lâu đời và có tầm ảnh hưởng nhất liên quan đến các vấn đề tuyên truyền chính trị là “How to Detect Propaganda” của Hiệp hội Giáo sư Đại học Hoa Kỳ (American Association of University Professors), xuất bản vào năm 1938. [7] Qua nghiên cứu, các tác giả liệt kê bảy công cụ thường được sử dụng phổ biến.
Bảy công cụ tuyên truyền chính trị. Nguồn: How to detect propaganda. Việt hóa: Luật Khoa
Trong chiến dịch tuyên truyền về chính sách đưa quân đội can thiệp chuỗi cung ứng hàng hóa tại thành phố Hồ Chí Minh, chúng ta có thể dễ dàng nhận ra một số công cụ/ kỹ thuật đã được áp dụng.
Đầu tiên là kỹ thuậtgây áp lực số đông (bandwagon device).
Đúng như tên gọi, kỹ thuật số đông là biện pháp tuyên truyền tạo đà ép buộc (hoặc gây ảnh hưởng) khiến đối tượng khán giả của người tuyên truyền có cảm giác họ phải tuân thủ, phải làm theo, phải là một phần của làn sóng chung, một làn sóng thống nhất.
“Ai cũng làm theo cả!” là tôn chỉ của kỹ thuật này.
Trong suốt một tuần qua, từ thời điểm công bố chính sách vào ngày 20/8/2021, mạng xã hội của Việt Nam ngập tràn các tranh vẽ cổ động, ảnh chế, ảnh cảm tình nói về tính đúng đắn, sự hy sinh, sự gần gũi giữa quân – dân trong đại dịch.
Tranh vẽ chị em mặc sẵn váy cưới chờ chú bộ đội đến trao lương thực tại nhà. Nguồn: Sài Gòn Của Tôi/ Báo Tuổi Trẻ
Các ảnh chế nói về việc “chị em sẵn sàng xiêm y lấy chồng quân nhân”, “các anh tập luyện bắn súng trên thao trường nhưng giờ công việc của các anh là chốt đơn”, “bộ đội tháo vát, mạnh mẽ chớp mắt đã khuân vác xong hàng”, v.v. nằm chung trong làn sóng văn hóa ủng hộ tuyệt đối sự can thiệp của quân đội vào hệ thống cung ứng hàng hóa của thành phố.
Trong làn sóng này, không có câu hỏi nào được đặt ra về hiệu quả thật sự của việc vài ngàn quân nhân thay thế cho hàng chục ngàn người vận chuyển với hệ thống thông tin hạ tầng có sẵn, và giá trị thặng dư mà chính sách này thật sự bổ sung cho quá trình chống dịch.
Công cụ thứ hai được áp dụng là kỹ thuật nhân chứng (testimonial device).
Đây là một động tác tuyên truyền không dựa trên nguồn thông tin đầy đủ, xác đáng hay khoa học. Thay vào đó, chúng sử dụng thông tin, lời chứng thực của một vài cá nhân, trong một vài hoàn cảnh cụ thể để khẳng định hiệu quả hay sự tốt đẹp của chính sách.
Nó được sử dụng phổ biến trên các trang mạng “chống phản động” do chính quyền kiểm soát.
Ảnh chụp màn hình Facebook
Xem xét ví dụ từ bài viết của một tài khoản mạng xã hội có tên “Lính trẻ miền Đông”, dẫn lời của một “Việt kiều Đức” có tên Karel Phùng. Nhân vật này bày tỏ sự thán phục và cảm động trước các “anh chị em, các cháu bộ đội phục vụ bà con Việt Nam mình tận răng”. Anh khẳng định ai dám than vãn, chê trách thì “cho nó đi công viên vĩnh hằng mà ở”. Không chỉ vậy, anh này còn bồi thêm về cuộc sống khổ sở và khó khăn ra sao ở Đức trong thời kỳ dịch bệnh, với những từ ngữ và lập luận khá mù mờ như dân và cảnh sát Đức “đập nhau tơi tả” và dân “thua như được lập trình sẵn”.
Với câu chuyện này, “nhân chứng” một mặt khẳng định hiệu quả “tận răng” của chính sách để bộ đội thay thế hệ thống vận chuyển, giao nhận hàng hóa tại thành phố Hồ Chí Minh, mặt khác thêm vào viễn cảnh nếu không có chính sách đúng đắn của đảng, người dân sẽ phải khổ sở và thua thiệt ra sao như những người đang sống tại Đức.
Đó không chỉ là một trường hợp đơn lẻ. Có hàng trăm bài viết tương tự trên mạng xã hội Việt Nam. Sự tồn tại của chúng là dấu hiệu cho một công cụ khác được sử dụng: kỹ thuật tẩy sàn (card stacking device).
Tên gọi của kỹ thuật tẩy sàn hay chơi tất tay đến từ cách chia bài gian lận (card stacking), trong đó quân bài tốt luôn được dành cho phe mình. Bằng cách đó, phe tuyên truyền luôn nhấn mạnh quá mức hay hoàn toàn lơ đi một chủ đề nào đó. Họ dùng mọi phương tiện để thao túng, lừa dối và kiểm soát thông tin, khiến cho đường lối được tuyên truyền trở thành con đường đúng duy nhất, không có lựa chọn khả dĩ nào khác.
Những người áp dụng kỹ thuật này thực hiện các hành vi ngụy tạo người làm chứng, tạo thông tin giả, nhấn mạnh các vấn đề không liên quan và tung hỏa mù để lảng tránh câu hỏi thật sự: để quân đội thay thế shipper thương mại có giải quyết được vấn đề gì hay không?
Cuối cùng và không thể thiếu trong hầu hết các chiến dịch tuyên truyền của các đảng cộng sản trong lịch sử thế giới là kỹ thuật bọc đường (glittering generalities device).
Trong kỹ thuật này, người tuyên truyền sử dụng các mỹ từ đầy đức hạnh để nói về chính sách, các lựa chọn chính trị hay thông điệp của mình, nhưng ít khi dành thời gian để lý giải vì sao, bằng cách nào và như thế nào chính sách của họ có thể đạt được những đức hạnh đó.
Chúng ta có thể thấy rõ điều này với diễn ngôn “người dân thành phố được lo từ A đến Z” trong một bài báo trên tờ Thanh Niên. [8] Nhưng đấy chỉ là phần nổi của tảng băng.
Bộ đội dầm mưa trao thực phẩm đến người dân. Ảnh: Báo Dân Trí
Trên mạng xã hội, người ta còn chia sẻ nhiều bài thơ dạy bảo người dân không được than thở, không được trách móc, không được… đói, khi các anh bộ đội đang “gồng mình” chống dịch.
Trong khi đó, những câu hỏi rất cơ bản về mặt quản lý như hộ nào được giao, bao nhiêu phần trăm hộ đã được giao, tỉ lệ đặt hàng và giao hàng thành công ra sao, v.v. đều bị né tránh.
***
Chưa đến một tuần sau khi thực hiện chính sách, nhiều tờ báo buộc phải đổi giọng ghi nhận sự lộn xộn và dồn ứ của quá trình đặt và giao hàng do quân đội “tiếp quản”. [11]
Việc đưa quân đội vào thay thế chuỗi cung ứng có sẵn của thành phố Hồ Chí Minh rõ ràng là một chính sách sai lầm. Nó không giải quyết vấn đề thực chất nào, nhưng lại được tô vẽ bằng một chiến dịch tuyên truyền hoành tráng.
Giống như các chiến dịch tuyên truyền chính trị khác của những thể chế độc tài, dư luận trong trường hợp này bị thao túng, sự thật bị gạt qua một bên, và người dân luôn là đối tượng chịu mọi hậu quả.
7. How to Detect Propaganda. (1938). <i>Bulletin of the American Association of University Professors (1915-1955),</i> <i>24</i>(1), 49-55. Retrieved August 31, 2021, from http://www.jstor.org/stable/40219502
