Mấy ông giáo sư chuyên mị dân vừa lên tivi trổ nghề. Trình độ của những vị này, ngó vào cái lý lịch trích ngang, thấy tinh dững học hàm học vị giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ ngành xây dựng đảng, chủ nghĩa xã hội khoa học, tư tưởng Mác – Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chính trị cao cấp từ lò học viện Nguyễn Ái Quốc ra, cả đời cũng chỉ lý luận quẩn quanh, sống bằng nghề u mê và mị dân, gà què ăn quẩn cối xay. Thôi thì họ ăn cây nào rào cây ấy, chỉ có điều dân chả nhờ vả được gì ở họ, thậm chí chỉ có hại.
Nói thật, tôi chúa ghét mấy thứ giáo sư lý luận sùi bọt mép. Họ làm ô uế danh vị giáo sư vốn rất đáng kính. Con người ta trần thân làm lụng còn chả ăn ai, chả giúp mấy cho xã hội, huống hồ chỉ kinh viện, lâu lâu nhảy ra khua khoáy vài đường lý luận cũ rích, rác tai. Ông bạn tôi cười bảo đó là nghề bới rác, nhưng tệ hơn nhiều so với nghề bới rác ở bãi Nam Sơn hoặc Đa Phước.
Chả là cụ trùm vừa có bài lý luận kinh viện tiếp tục khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, thậm chí còn mạnh miệng chỉ chủ nghĩa xã hội mới đem lại ấm no hạnh phúc cho con người. Cụ nói thế nào là quyền của cụ, nhất lại đang là cụ trùm. Chỉ có điều thời nay đã khác, thế giới mở, không còn áp đặt được như ngày trước. Vì vậy, để lời vàng ngọc có hiệu quả, báo chí mậu dịch đăng dày đặc (đứa nào không đăng thì chết với bà), đội ngũ giáo sư, nhà lý luận nhảy lên tivi tới tấp. Tất cả nhằm khẳng định cụ trùm nói phải, có lý, và nhất là những nhận thức mới mẻ phù hợp với thực tiễn thời đại. Ôi giời, khen cụ có mà khen cả ngày.
Ông hàng xóm nhà tôi bĩu môi, khen gì mà khen, dẫm vết cũ, thủ cựu, giáo điều, lý luận suông, mị dân, cũ thành mới, mới như cũ, loay hoay trong đám bùng nhùng không thoát ra được, khen khen cái gì.
Phải. Tôi cũng thấy vậy. Nghe một ông ở hội đồng lý luận trung ương (chỉ mong sao cái hội đồng này tan nhanh cho dân nhờ) lên tivi tán tụng sự sáng suốt của tổng bí thư, của đường lối đảng, rồi tiện mồm dẫn ra câu khẩu hiệu “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”, tán rằng thấy không, đảng luôn đặt dân lên hàng đầu, v.v.. Vâng, thưa ông, đặt dân lên hàng đầu mấy chục năm rồi chứ không phải bây giờ, cứ chỗ nào khổ, khó, chết chóc, vất vả, chiến tranh, chịu đựng, nghèo đói…, dân đều được đưa lên hàng đầu cả. Chỉ tới phần hưởng thụ, dân mới bị đẩy lùi xuống thôi. Xẻng cuốc từ dưới lên, đường sữa từ trên xuống. Thực tế xứ này nửa thế kỷ nay chứng minh điều đó, chả ai nói quá làm gì.
Có một thời, khi cần làm nổi bật chế độ ưu việt dân làm chủ, nghèo mà tốt ở miền Bắc, các nhà lý luận mác xít lê nin nít hay đem so sánh với miền Nam, bảo rằng dân nam sung túc về vật chất, không nghèo khổ rách rưới như người bắc là nhờ có viện trợ, được Mỹ nuôi dưỡng bơ thừa sữa cặn, chả sung sướng gì, chỉ là phù hoa, phồn vinh giả tạo. Rất nhiều người, trong đó có tôi, tin vào thứ lý luận ấy. Về sau thắc mắc, ông bắc ông nam ông nào cũng nói vì dân, thế sao dân giàu thì lại xấu, dân nghèo mới tốt; làm cho dân giàu thì có tội, đẩy dân vào nghèo đói là có công…? Thật không thể hiểu nổi cái lưỡi của nhà lý luận.
Nếu thực lòng, thực sự muốn dân giàu, coi đó là mục đích, mục tiêu phấn đấu hàng đầu, thì họ đã không tiếp tục nhắm mắt lôi dân vào con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cần chứng minh ư, hãy mở mắt nhìn ra thế giới. Không nói nhiều.
Tôi với anh là người cùng trang lứa, anh vốn từ chỗ quyền cao chức trọng trong ngành nội chính còn tôi chỉ là một bà luật sư già làm nghề gia truyền chẳng hề từng có chức quyền gì. Hôm nay nghe tin anh tuyên bố bỏ nghề vì mất niềm tin vào nền tư pháp, tôi buồn lắm nên xin có đôi lời với anh, nếu có gì làm anh không hài lòng thì xin anh bỏ quá cho tôi.
Tôi nhớ, lần đầu tiên gặp anh ở nhà một cựu viên chức trong Viện kiểm sát nhân dân tối cao trao đổi chuyên môn về một vụ án dân sự. Hồi đó anh còn đương chức trong ngành nội chính, anh đã gây ấn tượng rất tốt trong tôi về một người quan chức biết lắng nghe. Qua lần gặp đó tôi vẫn nghĩ trong cơ quan nội chính ít ra cũng có người có tâm với dân như anh.
Khi anh nghỉ hưu quay về làm luật sư, qua những vụ án anh làm tôi càng thêm kính trọng và cảm phục cái tâm của anh với dân nghèo dân oan. Những người có đủ trí tuệ, sức mạnh lại yêu chuộng công lý như anh thật đáng trân quý biết bao!
Còn tôi, là phụ nữ tuổi đời cùng trang lứa với anh, có nghĩa là với xã hội tôi chỉ là một phụ nữ già yếu đuối, các bệnh lão hóa vẫn theo thời gian âm thầm hiện diện trong cơ thể, nhiều năm lăn lộn khắp các vùng từ hải đảo xa xôi đến miền núi cao hoang vắng, làm hàng trăm vụ án hình sự, dân sự, hành chính, bất chấp tuổi tác di chuyển trong những chuyến xe khách xuyên đêm như một bà buôn vặt, ăn bụi nằm bờ với người dân tộc thiểu số trên núi cao không biết tiếng phổ thông.
Nằm trên thuyền rách nát với dân thuyền chài mù chữ ngoài đảo xa, gặp nhiều cảnh đau lòng nên rất phẫn nộ với cách hành xử kiểu rừng rú của không ít những kẻ đang có quyền hành trong tay, tự thấy mình quá nhỏ bé, yếu đuối trước bạo lực cường quyền nhiều khi tôi cũng nản, chỉ muốn buông bỏ như anh để về với cuộc sống bình an tuổi già.
Nhưng trong lúc tôi nản muốn bỏ nghề thì nghề lại cứ bám lấy tôi, không cho tôi bỏ vì dân nghèo dân oan họ tìm đến mình nhờ cậy, đặt niềm tin vào mình. Khi đó, tôi thầm nghĩ: Giữa cuộc đời trắng đen lẫn lộn này, những người như họ gặp cảnh oan trái lại còn bị thế lực cùng đồng tiền chèn ép xô đẩy đến khốn cùng, nếu mình không giúp họ thì họ biết bám víu vào đâu? Cho dù nhiều lúc mình bị thua trước sức mạnh đồng tiền cùng thế lực xấu xa nhưng ít ra mình cũng cho người dân oan đó một niềm an ủi cho dù chỉ giống như người hấp hối cần cha cố đến rửa tội thì lương tâm mình cũng không thể từ chối họ được. Thế là tôi lại lên đường bước vào cuộc chiến mới.
Anh biết không? Có nhiều phiên tòa bị quyền lực và đồng tiền chèn ép khiến mình thua trắng phớ, mình buồn lắm! Nhưng chính thân chủ bị thua đau đó lại là người an ủi mình vì họ hiểu nếu không có mình thì họ không biết một điều rằng họ đã đúng nhưng chỉ vì thế lực và đồng tiền chà đạp lên công lý một cách thô bạo nên họ thua.
Bởi vì sao? Bởi vì mình đã lao động phục vụ họ với tỉnh thần trách nhiệm cao, bằng trí tuệ, lương tâm và bản lĩnh nhưng kết quả ra sao thuộc về kẻ có quyền chứ không phải tại ta kém, ta không có tâm. Thân chủ họ hiểu mình, họ hài lòng với mình, nhờ có luật sư họ mới hiểu vì tiền và quyền nên họ thua nhưng họ vẫn thêm niềm tin rằng họ đúng và củng cố thêm sức mạnh cho họ đi tiếp con đường dù chông gai.
Chúng ta cũng có những lần được thần công lý mỉm cười khi gặp những người cầm cân có lương tâm. Hạnh phúc nào bằng khi nhìn những giọt nước mắt chảy ra từ hốc mắt người oan được giải oan sau hàng chục năm kiên trì đi tìm công lý. Cho dù đó là trường hợp hiếm hoi như trúng sổ số, nhưng thật vinh dự đúng không anh?
Hôm nay nghe tin anh tuyên bố bỏ nghề vì thất vọng với ngành tư pháp tôi buồn lắm! Những người như anh rất cần cho dân nghèo dân oan.
Tại sao anh lại buông bỏ sớm thế? Anh nói vì anh thất vọng với nền tư pháp, nhưng tôi lại nghĩ trong nền tư pháp này đã và đang có không ít người có lương tâm tốt như anh, chỉ có điều mình có thể hiểu rằng người đó chưa có nhiều quyền lực và chưa đủ dũng cảm để vượt qua những rào cản vô hình để che chở cho chính nghĩa.
Anh biết không? Chính các luật sư chúng ta đang là những điểm sáng trong nền tư pháp này đó, anh buông bỏ chính là anh đã tắt đi một điểm sáng trong đội ngũ luật sư chúng ta đó! Anh buông bỏ là anh làm tối thêm cái nền tư pháp mà anh cho là đang tối! Anh buông bỏ, là tặng thêm niềm vui cho kẻ tham nhũng, kẻ làm sai vì bỗng dưng loai bỏ được một đối thủ.
Anh buông bỏ, là anh làm dân nghèo dân oan mất đi một người hiệp sỹ đấu tranh bênh vực cho họ bằng trí tuệ, trái tim, lòng quả cảm.
Việc còn nhiều, đời nghề còn dài. Tuổi chúng ta với nghề không già mà còn đang là người nhiều kinh nghiệm trong nghề. Mong anh nghĩ lại mà ở lại với nghề chúng mình, một nghề nhiều chông gai cay đắng nhưng cũng rất vinh quang.
Như vậy, toạ đàm được tổ chức bởi Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Điều này dường như báo hiệu rằng các toạ đàm sẽ được tổ chức định kỳ thường xuyên. Có nghĩa là Chính phủ sẽ lắng nghe ý kiến thường xuyên?
Xin nhắc lại, thời Cố Thủ tướng Phan Văn Khải đã có “Ban nghiên cứu của thủ tướng” hoạt động thường xuyên. Đến thời cựu thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thì bị giải thể. Tiếp đến Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thì có “Tổ tư vấn Kinh tế của thủ tướng”.
2. LẮNG NGHE ĐA CHIỀU?
Trong buổi toạ đàm chiều ngày 26/5/2021 các thành viên toạ đàm bao gồm: Ông Vũ Tiến Lộc, ông Lưu Bình Nhưỡng, ông Nguyễn Sỹ Dũng, ông Lê Thanh Vân – đều là những nhân vật đã khá quen biết trên nghị trường và trên truyền thông.
Có thể đợi chờ rằng trong các cuộc toạ đàm tới, những thành viên tham gia sẽ thay đổi, nhằm mục đích để Chính phủ nghe được nhiều ý kiến khác nhau. Nhất là những ý kiến khác lạ, thậm chí khó nghe?
3. NỘI DUNG ĐÓNG GÓP
Những người tham gia toạ đàm chiều 26/5/2021 đã trả lời và đóng góp ý kiến xung quanh các câu hỏi nêu trước của chủ trì toạ đàm. Đây là thể thức phổ biến. Các câu hỏi đó là:
1. Cuộc chuyển giao thế hệ lãnh đạo diễn ra sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII được kỳ vọng sẽ tiếp tục đưa đất nước phát triển, nâng cao vị thế, uy tín trên trường quốc tế, hiện thực hóa khát vọng “Việt Nam hùng cường” vào giữa thế kỷ 21. Các vị khách mời đánh giá như thế nào về bối cảnh đất nước sau bước chuyển giao này?
2. Theo Báo cáo Triển vọng phát triển châu Á (ADO) của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) được công bố cuối tháng 4 vừa qua, năm 2021 dự báo tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là 6,7% và đến tháng 4/2022 là 7%. Tuy nhiên, việc chuyển tiếp, tiếp quản công tác chỉ đạo điều hành về kinh tế-xã hội giữa hai nhiệm kỳ Chính phủ diễn ra và hoàn thành đúng lúc dịch COVID-19 bùng phát trở lại. Tình hình này đặt ra những vấn đề cấp thiết và thách thức ra sao, thưa các vị khách mời?
3. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã đưa ra quan điểm, tinh thần chỉ đạo mới: “Chuyển trạng thái phòng chống dịch từ phòng ngự sang chủ động tấn công”. Bên cạnh đó, Thủ tướng khẳng định tinh thần kiên định thực hiện mục tiêu kép. Tinh thần, quan điểm chỉ đạo này đã tạo ra những tiền đề quan trọng nào để hiện thực hóa chủ trương của Chính phủ vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế, thưa ông Lê Thanh Vân?
Nhìn chung, tất cả các thành viên toạ đàm đều đánh giá tích cực về Chính Phủ. Trong đó Có 3 điểm sau:
– Chính phủ đã hành động đúng trong chống dịch và phát triển kinh tế.
– Chính phủ mới là Chính phủ hành động, Chính phủ nói ít làm nhiều.
– Cách thức điều hành của Chính phủ sẽ mang lại cơ hội thu hút FDI.
4. TIẾP THU Ý KIẾN
1/ Tiếp thu ý kiến và sử dụng ý kiến mới là quan trọng. Còn nếu tổ chức toạ đàm chỉ để cho người tham gia toạ đàm nghe thì giá trị thực dụng vô cùng bé.
Thời cố Thủ tướng Phan Văn Khải, trước khi Chính phủ ban hành bất cứ văn bản nào, Thủ tướng cũng đều chuyển cho Ban Nghiên cứu xem trước và có ý kiến. Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt cũng thường xuyên làm việc với các thành viên thường trực của Tổ tư vấn. Bởi thế các đóng góp của các thành viên Ban nghiên cứu và Tổ tư vấn mới có giá trị.
2/ Điều quan trọng khác là tóm tắt các ý kiến đã đóng góp. Thủ tướng không có thời gian để nghe tất cả các thành viên phát biểu. Bản thân các thành viên tham gia cũng đã có nhiều ý kiến khác nhau.
Bởi thế phải cô đọng các ý kiến đóng góp về các điểm cốt lõi. Các thành viên tham gia toạ đàm phải thống nhất các đề xuất. Đó phải là các đề xuất với các biện pháp thực thi cụ thể.
Chúng ta đã từng chứng kiến việc lãnh đạo đến nghe cả hội trường hàng trăm người đóng góp ý kiến. Các ý kiến đóng góp như thế đều tan vào không trung.
3/ Các câu hỏi toạ đàm cần yêu cầu nêu các biện pháp cụ thể giúp cho Chính phủ hành động, tránh khuyến khích việc trả lời chung chung với những lời “có cánh”. Chính phủ hành động là Chính phủ cần biện pháp.
5. KỲ VỌNG
Nghe người ca ngợi thì dễ. Nghe người nói ý kiến khác chiều mới là khó. Nói chung chung thì dễ. Nêu biện pháp cụ thể mới là khó. Bởi thế, tránh nghe lời ngợi ca, siêng nghe lời chỉ trích, chối bỏ lý thuyết suông mà chuộng biện pháp cụ thể.
Sinh ra lớn lên và cả đời sống trên mảnh đất này, đã là người Việt không ai không yêu quê hương đất nước. Chỉ có điều mức độ yêu khác nhau, cách yêu khác nhau, nhận thức khác nhau mà dẫn đến các đòi hỏi khác nhau, cách nhìn khác nhau, hành động khác nhau. Đó là những điều không nằm ngoài quy luật biến hoá của vũ trụ.
Cho nên chính kiến khác nhau không phải là thù địch. Chính kiến khác nhau là động lực của phát triển.
Đã quá nhiều bài học đau thương. Cải cách ruộng đất, nhân văn giai phẩm, chống xét lại, cải tạo công thương, cải tạo sau 30/4/1975…tất cả đều là những vết thương chí tử. Những vết thương như thế không bao giờ được lặp lại.
Khi người cầm quyền cái thế thì tầm nhìn cái thế. Tầm nhìn cái thế bao quát được các tầm nhìn khác hướng. Bởi thế mà dung nạp được các chính kiến khác chiều, dung nạp được cả chỉ trích lẫn phản kháng.
Nhớ lại có lần cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã từng nói đại ý: “Ngoài đó các ông hay bỏ tù nhau lắm”. Đó là vì không có tầm nhìn cái thế, không dung nạp được chính kiến khác chiều, chứ chưa nói đến chỉ trích và phản kháng.
Kỳ vọng Chính phủ mới dung nạp được ý kiến muôn màu sắc khác biệt của đồng bào, để đất nước phát triển mạnh mẽ.
Phải chừng mấy tuần thì cựu hoa hậu Myanmar, Htar Htet Htet mới trả lời mấy câu hỏi phỏng vấn của tôi. Cô xin lỗi đã không trả lời trực tuyến được bởi điều kiện của cuộc sống du kích không cho phép.
Q: Tại sao bạn gia nhập lực lượng du kích để chống lại chính phủ quân sự đương thời?
A: Chúng tôi đã biểu tình một cách ôn hòa nhưng họ đã tấn công chúng tôi một cách tàn bạo. Tôi không thể đứng nhìn đồng bào của mình chết một cách vô ích, bất lực và vô vọng. Tôi tin rằng chúng tôi đã thử mọi phương pháp đấu tranh cần thiết trước khi dùng đến vũ lực. Đấy là một con đường duy nhất còn lại. Khi chế độ độc tài đã thành một thực tế thì cuộc cách mạng để thay đổi nó là quyền của người dân.
Q: Bạn không sợ bị giết? Tại sao không?
A: Tất nhiên là tôi sợ, tôi rất sợ bị giết nhưng tôi tin rằng thà chết trong khi đấu tranh cho tự do cho số phận của mình còn hơn là sống khi bị tước bỏ các quyền cơ bản của con người, quyền tự do sống như một con rối dưới những đế giầy quân sự ngang ngược và tàn bạo.
Q: Bạn có nghĩ dân chủ quan trọng đối với người Myanmar không và tại sao?
A: Vâng, đấy là điều tối quan trọng với người dân Myanmar và chúng tôi phải giành được nền dân chủ với bất cứ giá nào.
Q: Bạn có thể mô tả cuộc sống của bạn bây giờ không? Hoàn cảnh sống của bạn, quá trình huấn luyện của bạn, cảm xúc của bạn…?
A: Cuộc sống của tôi đã thay đổi rất nhiều khi với tư cách là một nhà cách mạng. Hiện tại hoàn cảnh sống không phải là vấn đề lớn, tôi đang cố gắng làm quen với quá trình huấn luyện cho chiến tranh du kích. Tôi chỉ tâm niệm hàng ngày là cần học tập nhiều hơn nữa để làm tốt sứ mệnh của mình. Khi tôi cảm thấy mệt mỏi và buồn bã thì tôi nghĩ tới những người đang bị bắt, những người đã cống hiến cuộc sống của họ cho nền dân chủ.
Q: Bạn có tin vào chiến thắng, và tại sao?
A: Tất nhiên là tôi tin vào chiến thắng. Bởi vì chúng tôi sẽ không bao giờ từ bỏ những gì mà chúng tôi đã đặt lòng tin vào. Người dân Myanmar sẽ lấy lại nền dân chủ trong tương lai. Kẻ độc tài sẽ không trao quyền lực cho người dân một cách dễ dàng cho nên chúng tôi phải chiến đấu để giành lại chính phủ đã được bầu một cách dân chủ của chúng tôi.
Q: Tại sao một phụ nữ như bạn lại cầm súng và chiến đấu? Bạn không nghĩ đó là công việc của đàn ông sao?
A: Bởi vì tôi muốn cầm súng để lấy lại những gì là quý báu. Cách mạng không chỉ dành cho nam giới mà cả phụ nữ. Tôi muốn yêu cầu một điều với thế giới là đừng chấp nhận cuộc đảo chính quân sự. Hãy giúp đỡ và hỗ trợ NUG với tư cách là Chính phủ Myanmar.
Xin lỗi vì đã trả lời muộn, xin hãy hiểu giúp hoàn cảnh của tôi khi kết nối internet là rất khó khăn.
Q: Cảm ơn bạn rất nhiều! Tôi sẽ dịch bài phỏng vấn này để nhiều người Việt Nam có thể đọc được những lời của bạn. Chúng tôi, những người Việt Nam yêu chuộng dân chủ sẽ luôn đồng hành cùng các bạn và chúc các bạn sẽ chiến thắng trong cuộc chiến cam go này. Tôi hy vọng một ngày nào đó chúng ta có thể gặp nhau ở Myanmar khi nền dân chủ đã được lấy lại ở đất nước các bạn.
Ông Bùi Văn Cường, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội vừa trả lời tờ Nhân Dân về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân (HĐND) diễn ra cách nay vài ngày với tư cách Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử Quốc gia (HĐBC QG) và khẳng định: Cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp (1)!
Tuy HĐBC QG chưa nhận đủ báo cáo của tất cả Ủy ban Bầu cử (UBBC) tỉnh, thành phố nhưng ông Cường ước đoán: Có hơn 90% cử tri tham gia bầu cử. Theo thống kê sơ bộ, ít nhất cũng có 15/63 tỉnh, thành phố đạt tỉ lệ 99,9% cử tri đi bầu. Thậm chí ở Hậu Giang, tỉ lệ cử tri đi bầu là… 99,99%. Trà Vinh, Lào Cai kém hơn một chút với 99,98%!
Sau khi giới thiệu những số liệu vừa dẫn, ông Cường bảo rằng: Tỉ lệ cử tri đi bầu cao khẳng định ý thức chính trị, trách nhiệm cao, niềm vinh dự, tự hào của công dân trong việc đi bầu cử để cân nhắc, lựa chọn những đại biểu xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tham gia vào Quốc hội, HÐND các cấp.
Ông Cường không quên nhấn mạnh: Kết quả của cuộc bầu cử một lần nữa khẳng định sự thành công của công tác lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Chính phủ, Chủ tịch nước, HĐBC QG, Ủy ban bầu cử các tỉnh và cấp ủy, chính quyền các cấp từ trung ương đến địa phương.
Tuy nhiên phản hồi của người Việt trên mạng xã hội lại cho thấy một số tình huống rất cần Chánh Văn phòng HĐBC QG giải đáp…
***
Người sử dụng mạng xã hội Việt ngữ đang chuyển cho nhau xem… Biên bản về việc Vận động cử tri đi bỏ phiếu bầu cử do Tổ Bầu cử số 4 của phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội lập ngày 23/5/2021 để ghi nhận trường hợp một cử tri tại đây từ chối, không thực hiện việc bỏ phiếu bầu cử…
Ngoài năm thành viên của Tổ Bầu cử số 4 và một người làm chứng ký tên vào biên bản vừa kể, trên biên bản còn có ý kiến của cử tri bị lập biên bản – nguyên văn: Tôi từ chối bầu cử vì bản thân tôi muốn chịu trách nhiệm về lá phiếu của mình. Tôi không thể bỏ phiếu cho những người sẽ đại diện mình mà bản thân không được tiếp xúc, cũng không biết gì về họ vì vài dòng tiểu sử không nói lên điều gì!
Khoản 1 Điều 27 Hiến Pháp Cộng Hòa XHCN Việt Nam xác định: Công dân đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân (2). Nói cách khác, tham gia bỏ phiếu bầu cử là QUYỀN HIẾN ĐỊNH, không phải… NGHĨA VỤ. Công dân của Cộng hòa XHCN Việt Nam tự do quyết định CÓ sử dụng QUYỀN BẦU CỬ hay không?
Ngoài Hiến pháp đã minh định như vừa dẫn, Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu HĐND qui định như thế này tại Điều 69: Cử tri phải tự mình đi bầu cử. Nếu cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ Bầu cử mới được đem thùng phiếu phụ và phiếu bầu đến tư gia hoặc nơi điều trị của cử tri để cử tri thực hiện việc bầu cử (3).
Việc Tổ Bầu cử số 4 của phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội lập… biên bản đối với cử tri vì người này … từ chối, không thực hiện việc bầu cử là vi hiến. Những quốc gia khác xem đó là… bạo hành hành chánh, còn UBBC Hà Nội, HĐBC QG thì xem là gì? Ông Cường đã biết chưa và có định trả lời công chúng về cách xử lý vừa vi hiến, vừa vi phạm Luật Bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu HĐND này không?
Một thắc mắc khác, vì sao hệ thống chính trị, hệ thống công quyền trên toàn Việt Nam ra rả kêu gọi: Sáng suốt lựa chọn những người tiêu biểu về đức, tài xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân tròng kỳ bầu cử Đại biểu Quốchội khóa 15 và HĐND các cấp, cử tri bị lập biên bản đã sử dụng quyền của mình theo đúng tinh thần này mà tổ bầu cử lại lập biên bản?
Khi cách hành xử của Tổ Bầu cử số 4 ở phường Thanh Lương, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội với cách hành xử của nhiều cơ quan truyền thông chính thức như tờ Quân đội nhân dân giống hệt nhau: Xem những cử tri bày tỏ suy nghĩ “không biết, không bầu” là… diễn biến mới, trắng trợn, thâm độc (4) – liệu đó là sai phạm có tính cách cá biệt hay đó là chủ trương đã được… quán triệt từ trên xuống dưới?
Kỳ bầu cửa vừa qua không chỉ có những cử tri như trường hợp bị … lập biên bản vì… từ chối, không thực hiện việc bầu cử, những người sử dụng mạng xã hội Việt ngữ còn giới thiệu tài liệu mà chính quyền địa phương thản nhiên phân phát cho cử tri phường Lê Lợi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An để… ĐỊNH HƯỚNG ĐẮC CỬ khi họ bỏ phiếu chọn đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND thành phố, tỉnh, phường (5)…
Hay danh sách bầu cử được phát cho cử tri Đơn vị Bầu cử số 1 của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (BRVT). Trong danh sách này, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền không chỉ tô đậm mà còn đặt dấu sao bên cạnh tên của một số ứng cử viên (ƯCV) Đại biểu Quốc hội và Đại biểu HĐND các cấp. Ví dụ, ở phần Danh sách bầu cử cấp Quốc hội có năm ƯCV để cử tri chọn ba thì tên của ba ƯCV được tô đậm và đặt dấu sao bên cạnh là: Nguyễn Tâm Hùng (Đại tá Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh BRVT), Phạm Bình Minh (Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng), Huỳnh Thị Phúc (Tỉnh ủy viên, Phó ban Dân vận Tỉnh ủy BRVT). Hai ƯCV mà tên không được tô đậm, không có dấu sao là: Nguyễn Công Tâm (Phó Văn phòng Tỉnh ủy BR-VT) và Phan Thị Tuyết Xuân (Bác sĩ, Phụ trách Khoa Nội tổng hợp, Trung tâm Y tế huyện Đất Đỏ) (6).
***
Với những diễn biến như vừa đề cập và bất chấp thực tế mà hàng chục triệu người cùng ở trong cuộc, cùng cảm nhận thực – hư, khẳng định, cuộc bầu cử vừa qua đạt tỉ lệ cao, thành công rất tốt đẹp, cử tri có ý thức chính trị, trách nhiệm cao, vinh dự, tự hào tham gia bầu cử không chỉ… trâng tráo. Đó còn là bôi nhọ, bóp méo ngôn ngữ của dân tộc này, khiến những từ như… tốt đẹp, ý thức, trách nhiệm, vinh dự, tự hào bị hư hại.
Hy vọng ông Cường sẽ không xem những thắc mắc đã nêu là… vu khống rồi yêu cầu công an tống giam, thúc hệ thống tư pháp truy cứu trách nhiệm hình sự những người phản ánh thực tế như ông đã từng áp dụng lúc còn là Bí thư tỉnh Đắk Lắk đối với những người gửi đơn đến các cơ quan hữu trách, tố cáo ông gian lận học thuật khi thực hiện các thủ tục cần thiết để thủ đắc học vị Tiến sĩ Hàng hải (7).
Ngày trước có một người rất giàu và lại có lòng thương người. Khi ông mất, ông để lại nhiều vàng cho người em để người em tùy ý sử dụng và ủy thác cho người em thêm một số vàng nữa để giúp đỡ người nghèo khó. Ông dặn dò trong di chúc:
“Em hãy xây một ngôi nhà lớn và đặt một cái lò lớn trong nhà và nhớ thường xuyên đốt lò. Ngoài cửa em treo một tấm bảng viết bằng sơn đỏ những lời sau: ‘Những ai nghèo khó, xin hãy bước vào đây để sưởi ấm; những ai đói, xin hãy bước vào đây để dùng bát rượu ấm và bánh mì’. Đây sẽ là tượng đài của anh. Anh không muốn em dựng bia trên mộ anh. Cát bụi trở về cát bụi, nhưng linh hồn anh sẽ sống mãi trong lòng tri ân của người nghèo“.
Ông thanh thản qua đời. Họ chôn cất ông dưới một gốc cây tại một nơi vắng vẻ.
Rồi người em thuê thợ nề và thợ mộc xây một cái nhà lớn bằng đá, như lời anh dặn trong di chúc. Khi ngôi nhà làm xong người em gọi một người thợ sơn đến sơn những chữ thật lớn màu đỏ để từ rất xa người ta cũng nhìn thấy lời của người anh viết: “Những ai nghèo khó, xin hãy bước vào đây để sưởi ấm; những ai đói, xin hãy bước vào đây để dùng bát rượu ấm và bánh mỳ”.
Mọi người ai ai cũng đều khâm phục nghĩa cử này và nhiều người giàu khác lập sẵn di chúc để giúp đỡ người nghèo, để họ sống mãi trong lòng tri ân của người nghèo.
Ngày hôm sau, khi cái lò lớn được đặt trong nhà, người em của người quá cố mở toang cửa nhà mới để mời những người giàu vào dự tiệc. Tất cả mọi người trong bữa tiệc đều ca tụng người quá cố đã có lòng hảo tâm đối với người nghèo.
Vào ngày thứ ba, họ mở cửa nhà ra để đón người nghèo vào. Năm ấy ngẫu nhiên xảy ra nạn dịch châu chấu ăn sạch lúa trên đồng, đến nỗi có rất nhiều người lâm vào cảnh đói kém, phải tha phương cầu thực. Họ đi ngang qua tấm bảng màu đỏ liền ghé vào để sưởi ấm và ăn uống, và dù lúc ấy bao đau khổ chất chứa trong lòng, họ vẫn bày tỏ lòng biết ơn đối với người quá cố.
Nhiều bát rượu và nhiều ổ bánh mì đã được mang ra cho người nghèo dùng. Nhưng người em tham lam chỉ muốn giữ lại mọi thứ cho riêng mình, cho nên ngày đêm thường nghĩ cách làm sao mà vẫn làm đúng theo di chúc của anh và theo tấm bảng ngoài cửa, nhưng không phải cho người nghèo bánh mì và rượu nữa. Người em đọc lại di chúc và quỷ xui khiến ông cứ nghĩ về cái từ “lò”, và con quỷ trong lòng ông nói: “Lò-lò-lò sẽ cứu ông”.
Lòng tham càng khiến cho người em thêm sáng suốt cho nên sáng hôm sau ông dậy sớm và đốt lò rực cháy rồi đóng hết tất cả cửa và cửa sổ lại. Khi người nghèo vào sưởi ấm họ lại phải chạy ra khỏi nhà ngay vì quá nóng, cho nên thay vì biết ơn, họ lại nguyền rủa người quá cố đã xảo quyệt dụ họ vào nhà, chỉ để tra tấn họ bằng sức nóng trong phòng. Họ vẫn chưa nếm rượu và chưa chạm vào bánh mì.
Người nghèo nói với nhau:
“Chẳng lẽ chúng ta bị trừng phạt chỉ vì châu chấu ăn hết lúa của chúng ta hay sao?”
Từ đấy người ta gọi ngôi nhà ấy là “Nhà của Quỷ”. Người lang thang thà chịu lạnh cóng ở ngoài đồng tuyết phủ, người nghèo thà chết đói trong túp lều của mình, chứ họ không lấy bánh mì. Một ngày nọ, một đứa bé kêu lên: “Hãy nhìn kìa! Hãy nhìn tấm bảng đi! Những chữ đỏ được viết bằng máu đấy”.
Từ đấy người đời lãng quên nấm mồ hiu quạnh của một con người có lòng thương người.
Trên một con đường vắng vẻ có một ngôi nhà, nơi người nghèo không dám bước vào, và có quỷ đứng trên cái lò lớn trong nhà cứ cười vang mãi. Và mỗi khi người ta hỏi tại sao nó cười, quỷ liền nhe răng đáp: “Đây là cái nhà tốt nhất mà con người đã từng xây cho ta ở”.
Nguồn: Dịch từ tác phẩm tiếng Anh “Crimes of Charity”, của tác giả Konrad Bercovici, nhà xuất bản Alfred A. Knoff, năm 1917, trang 3-5.
Các góc nhìn khác nhau về “hiện tượng” Nguyễn Phương Hằng
Jackhammer Nguyễn
26-5-2021
Bà Nguyễn Phương Hằng, Tổng Giám đốc công ty cổ phần Đại Nam, trở thành một ngôi sao được hàng triệu người nói tiếng Việt trên thế giới chú ý. Bà Hằng là vợ ông Huỳnh Uy Dũng, hỗn danh Dũng “lò vôi”, nổi tiếng giàu có.
Bà Hằng dùng các kênh mạng xã hội của mình để bàn chuyện (bình luận) xã hội, chỉ trích, tố cáo các nghệ sĩ có nhiều tai tiếng, trong đó có cả những đối thủ của bà.
Theo con số của BBC Việt ngữ cho biết, clip livestream của bà Hằng thu hút nửa triệu người xem trực tiếp trên YouTube và Facebook. Đây là clip livestream ngày 25/5 của bà Hằng, trên một kênh YouTube của bà:
Căn cứ nội dung các clip bà Hằng livestream của bà Hằng, có thể xếp các chương trình này vào loại báo chí “lá cải”, mà ta thường thấy bán ở các quầy tính tiền trong các siêu thị phương Tây, những chuyện xung quanh “tình, tiền, tù, tội”.
Dĩ nhiên không phải “lá cải” là sai sự thật, nhưng hiểu một cách tương đối thì những sự thật này không có trọng lượng lớn, gây sự chú ý của các kênh truyền thông dòng chính. Ngay trong các kênh truyền thông lớn, thỉnh thoảng ta cũng thấy những mục “xe cán chó, chó cán xe”, thật ra cũng thuộc loại này.
Bài viết trên BBC Việt ngữ trích dẫn một số người am tường trong lĩnh vực truyền thông, để tìm hiểu xem vì sao bà Hằng lại thu hút người Việt đến thế.
Có thể đặt vấn đề khác từ “hiện tượng Nguyễn Phương Hằng”, rằng người Việt Nam đang thật sự chú ý đến chuyện gì. Câu trả lời có thể có ngay là, người Việt chú ý đến những chuyện… lá cải! Và không hẳn chỉ người Việt, mà một số người dân khác cũng vậy, nhưng có thể thấy sự khác nhau ở số lượng người quan tâm.
Không có gì sai khi một người đọc một tờ báo lá cải, tìm hiểu chuyện đời tư một ngôi sao nào đó, tài sản của một người nổi tiếng ra sao… Nhưng hàng triệu, hoặc hàng chục triệu người trên một đất nước cứ chăm chú vào những chuyện ấy, rõ ràng là có vấn đề.
Và đây chính là mục đích của các chế độ cầm quyền không chính danh, muốn sự chú ý của dân chúng bị đánh lạc hướng, thay vì quan tâm đến thực tại.
Người cộng sản từng chỉ trích nhà cầm quyền thực dân thời Pháp thuộc, tổ chức những cuộc vui giải trí nhảm nhí, để dân chúng không còn quan tâm đến chuyện giành độc lập nữa. Nay người cộng sản cũng làm như thế, để người dân không chú ý tới những chuyện thiết thực, như vụ Đồng Tâm (tranh chấp đất đai, đàn áp đẫm máu), Hồ Duy Hải (án oan, mà bất cứ người dân nào cũng có thể trở thành nạn nhân)… Có thể nói, hệ thống truyền thông nhà nước Việt Nam hàng chục năm qua, đã được định hướng như thế, rất đậm tính giải trí.
Tuy nhiên, truyền thông giải trí của nhà nước không vượt qua được những khuôn khổ bó buộc của những từ ngữ tuyên giáo, không sử dụng được những nền tảng truyền thông đại chúng mới của mạng xã hội một cách có hiệu quả. Và do vậy, xuất hiện hiện tượng Nguyễn Phương Hằng, với ngôn ngữ bình dân, cùng những câu chuyện thật, những vụ bê bối trong xã hội, vô cùng hấp dẫn.
Có thể nhìn hiện tượng Nguyễn Phương Hằng từ hai góc độ khác nhau. Thứ nhất, bà Hằng bổ sung vào thể loại “lá cải” của truyền thông nhà nước, giúp nhà nước cộng sản đánh lạc hướng sự chú ý của công chúng ra ngoài những vụ bê bối của “Đảng và Nhà nước”.
Nói như thế không có nghĩa là bà Hằng đang âm mưu với nhà nước cộng sản, mà tôi tin là bà Hằng chỉ làm những điều mà bà thích làm, ngẫu nhiên trùng hợp với tin tức “lá cải” của truyền thông nhà nước.
Và với sự khôn ngoan của một doanh nhân dưới chế độ cộng sản, bà biết lằn ranh mà chế độ ấy đặt ra, nằm ở đâu, để không vượt qua “lằn ranh đỏ”. Bà cứ việc móc mỉa Hoài Linh, cứ thóa mạ Vy Oanh … không sao cả, miễn không đụng tới Tô Lâm hay Nguyễn Phú Trọng là bà an toàn.
Điều thứ hai là, sự chú ý của công chúng với bà Hằng và những câu chuyện của bà, thay vì Ban Tuyên giáo Trung ương và những câu chuyện “chống diễn biến hòa bình” của ban này, có nghĩa là dân chúng chú ý đến những câu chuyện có thật (dù lá cải), chú ý đến đời thường, thay những hoang tưởng mỹ miều mang màu sắc cộng sản ra rả trên các phương tiện truyền thông mấy chục năm nay.
Ở góc nhìn đó, sự xuất hiện của bà Hằng là một điểm tích cực. Tuy nhiên, như đã trình bày ở trên, vài ngàn người thì không sao, nhưng hàng triệu hay hàng chục triệu người chỉ quan tâm đến chuyện lá cải, bỏ qua những chuyện hệ trọng như: Chuyện nông dân ngày càng cơ cực, dân nghèo sắp chết đói vì đại dịch, biển Đông bị Trung Quốc uy hiếp, chuyện tham nhũng của bộ máy tư bản bồ bịch (crony capitalism) bòn rút công sản,… có thể thấy tương lai của đất nước ra sao!
Có lẽ những người cổ vũ cho dân chủ hóa Việt Nam thoát khỏi chế độ toàn trị, cần quan sát “hiện tượng Nguyễn Phương Hằng”, để biết được tâm trí người dân Việt Nam đang ở đâu và vì sao họ quan tâm đến những chuyện như thế, thay vì những chuyện hệ trọng, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của họ và tương lai của con cháu họ.
Bà Nguyễn Phương Hằng là thước đo cho những người cổ xúy dân chủ Việt Nam nhìn ra mình đã thành công hay thất bại trong việc gieo mầm những tư tưởng cấp tiến và dân chủ cho công chúng Việt Nam.
Theo ý kiến chủ quan của tôi, dù sao người dân Việt Nam xem bà Hằng nói thao thao bất tuyệt, vẫn tốt hơn so với chuyện ông Trọng mơ màng đến chủ nghĩa xã hội và dĩ nhiên là tốt hơn các YouTuber hải ngoại tung tin vịt, chẳng hạn như về gian lận bầu ở Mỹ, hay chuyện ông Trump trở lại nắm quyền trong vài tháng tới.
Vở diễn đình đám “ngày hội non sông” do đạo diễn đảng dàn dựng và dàn diễn viên hệ thống chính trị là diễn viên chính, lôi kéo thêm mấy chục triệu quần chúng sắm vai cử tri bất đắc dĩ, tốn kém bao công sức, của, tiền, đã hạ màn trong thắng lợi vẻ vang về hình thức, con số.
Nhưng về kết quả chính trị, dân trí và ứng xử của người dân Sài Gòn đã nhận diện bản chất của vở diễn, nên đã tạo ra kết quả bất ngờ. Nhiều ứng cử viên quân ta bị rớt, cơ cấu nhân sự dự kiến của đảng bị vỡ trận từ show Quốc Hội đến show Hội Đồng Nhân Dân.
Chỉ một đêm sau “ngày hội non sông” bầu cử, ngày 23-5 trên Facebook Lê Nguyễn Hương Trà đã có thông tin sốc, tóm tắt về kết quả kiểm phiếu ở TP. HCM. Trang Facebook của Quoc Ngoc còn đăng cả danh sách 30 ứng cử viên Quốc Hội của TP. HCM có số phiếu cao nhất. (1)
Sau ngày hội là đêm ám ảnh kinh hoàng
Theo lịch dự kiến thì sớm nhất là ngày 2-6 mới có kết quả chính thức, nhưng với các quy định ngặt nghèo của Luật An Ninh Mạng và việc thực thi cởi mở điều luật 331 Bộ Luật hình sự về tội “Lợi dụng quyền tự do dân chủ”, các Facebooker này hẳn có nguồn tin khả tín mới dám cầm đèn chạy trước ô tô. Mặc khác, một số nhà báo lề phải như Nguyễn Đức, Nguyễn Phan Huy San cũng đã có stt chúc mừng những ứng cử viên họ mến mộ với kết quả tương tự.
Tạm tin và phân tích vào “kết quả dự báo” này, cho thấy điều thú vị, sau gần nửa thế kỷ trong chế độ toàn trị, dân trí và ý chí của người dân Sài Gòn vẫn chưa thui chột. Màn diễn công phu, tốn kém “ngày hội non sông” đã bị lật kèo, nhiều quân cờ, vai diễn trụ cột đã ngã ngựa, nhiều quân đỏ bị thay bởi quân xanh. Đêm kiểm phiếu 23 rạng 24-5 quả là đêm ám ảnh với giới lãnh đạo thành Hồ.
Với cấp Quốc Hội, Hương Trà đã viết tóm tắt như sau: “Tp. HCM khá bất ngờ kết quả với Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Như Khuê và giám đốc Sở TTTT Lâm Đình Thắng không đủ phiếu vào ĐBQH. Có đến 6/13 TW đưa vào ứng cử ĐBQH cùng số phận: Đỗ Khắc Hưởng (cục pháp chế), Nguyễn Văn Kính (Hội Truyền nhiễm), Trần Đức Cường (Hội Sử học) Phan Anh Sơn (Liên hiệp TC Hữu Nghị), Nguyễn Hồng Sơn (Hội Khuyến học), Lê Thị Thu Hương (Vụ trưởng/Bộ GTVT)…” (2)
Nhiều người sẽ phản biện cho rằng, đã là người được đảng chọn, mặt trận giới thiệu ra ứng cử ai mà chẳng xứng đáng, chẳng qua là xứng đáng cao hay xứng đáng thấp thôi. Chỉ cái bọn lợi dụng quyền tự do dân chủ tự ra ứng cử mới là không xứng đáng thôi. Cử tri nô nức đi bầu trên 98% là cao nhất thế giới, Mỹ có xách dép chạy theo cũng không kịp.
Nhận định này không sai, nhưng chưa thấy hết sự vi diệu của đảng ta trong tấn tuồng bầu cử của chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa Việt Nam cao gấp ngàn lần dân chủ tư sản.
Cuộc chơi sắp cờ quân xanh quân đỏ
Mọi công dân đều có quyền và trách nhiệm tự do đi bầu cử theo sự động viên của công an địa phương và tổ trưởng dân phố, dân cư nông thôn. Các vị tổ trưởng này chỉ được rời điểm bầu cử khi hộ dân cuối cùng.
Sự lựa chọn, giới thiệu ứng cử viên càng vi diệu. Về lý thuyết, công khai là các tổ chức, hội đoàn, giới thiệu các ứng cử viên theo cơ cấu, tiêu chuẩn và MTTQ tổ chức rà soát, hiệp thương giới thiệu ứng cử. Thế nhưng thực tế, có đến hai hệ thống giới thiệu ứng cứ viên Quốc Hội.
Một là hệ thống các ứng cử viên do Trung ương giới thiệu về địa phương ứng cử như trường hợp Nguyễn Xuân Phúc được giới thiệu về TP. HCM, Phạm Minh Chính về Cần Thơ, Vương Đình Huệ về Hải Phòng… Đây là những người cần thiết và bắt buộc phải có ghế ở Quốc Hội để làm việc gì đó của trung ương. Người của trên lỡ bị rớt là cấp ủy chính quyền địa phương không hoàn thành nhiệm vụ.
Hai là các ứng cử viên do Mặt trận tỉnh giới thiệu theo yêu cầu cơ cấu cán bộ của địa phương. Trong số này có quân xanh, quân đỏ. Người xứng đáng cao làm quân đỏ sẽ được tính toán bố trí những điều kiện tối ưu về địa bàn ứng cử, các người xứng đáng thấp làm viên đá lót đường đi kèm trong cùng tổ bầu cử để bảo đảm 100% thắng cử.
Điển hình nhất trong trưởng hợp này là Nguyện Thiện Nhân, được đưa về ứng cử ở quận Bình Tân, rất xa với Thủ Thiêm, Lộc Hưng và trong tổ bầu cử này có hai ứng viên nhẹ ký lót đường là bà Chủ tịch Hội Đồng Trường ĐHSP và ông Chánh Văn Phòng UBND TP. Nhà nghiên cứu Biển Đông, giảng viên Đinh Kim Phúc đã mỉa mai trên Facebook cá nhân: “Thành ủy rất sáng suốt như dân nên không đưa Nguyễn Thiện Nhân về tp.Thủ Đức ứng cử.” (3)
Thật vậy, nếu ứng cử ở khu vực Thủ Đức, Quận 1, quận 10, Nguyễn Thiện Nhân sẽ chắc chắn cầm đèn đỏ.
Ngược lại, Mặt trận cũng lựa chọn giới thiệu một số ứng cử viên xứng đáng thấp để chắc chắn sẽ bị rớt. Tất cả ứng cử viên này đều được phân công ứng cử để rớt theo mặc định, ngầm hiểu/ họ được động vên, an ủi bằng lập luận đắc cử là chiến thắng, thất cử là vinh quang. Điển hình là Chủ tịch thành Hồ Nguyễn Thành Phong được ứng cử cùng với các quân xanh yếu ớt đáng thương là Chủ tịch UB phường Đa Kao, Phó Bí Thư Quận 1, Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Trãi… (4)
Quy luật quân xanh quân đỏ, bầu cử theo sự lãnh đạo dân chủ tập trung này không chỉ với dân mà ngay trong các bầu bán của đảng. Vào thập kỷ 1980, đại hội đảng tỉnh Minh Hải có chuyện vui, bà TT Phó Giám Đốc Sở VHTT được phân công ứng cử tỉnh ủy. Biết thân phận mình thấp bé, không có cơ cấu quy hoạch, bà nhất quyết từ chối vì không muốn là vật lót đường nhưng cấp trên cứ ép và hứa cuội là, đây là quyền của đại hội, ai được tín nhiệm thì làm, không ai lót đường ai.
Bí quá, bà TT đành chịu ứng cử. Bất ngờ bà đắc cử. Lãnh đạo tỉnh bối rối không biết bố trí sao nên quay sang vận động bà rút tên. Nổi đóa trước sự lật lọng, bà tuyên bố “Đã từ chối, cứ ép ứng cử, hứa hẹn đủ thứ, giờ đắc cử kêu rút. Tui không rút bú …. được không?”
Sài Gòn loại quân đỏ, xỏ quân xanh
Chính từ căn nguyên đó, việc cử tri Sài Gòn đã loại bỏ các quân đỏ nặng ký của TP.HCM là Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Như Khuê, giám đốc Sở TTTT Lâm Đình Thắng, Trưởng ban quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM Hứa Quốc Hưng, cựu chánh án TAND TP Ung Thị Xuân Hương, đã làm cuộc cờ nhân sự của thành Hồ bị xô lệch.
Quan trọng hơn là 6/13 quân đỏ từ Trung Ương dúi về đã bị người dân Sài Gòn thẳng tay gạt bỏ như là cái tát vào mặt Hội Đồng Bầu Cử Trung Ương và Trung Ương Đảng. Đặc biệt trong số này có Đỗ Khắc Hưởng, đồng hương Thanh Hóa của Phạm Minh Chính, Cục Phó Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an.
Tân bí thư Thành Hồ Nguyễn Văn Nên đã khôn ngoan né đạn, rút lui không tham gia cuộc chơi dân chủ tưởng dễ ăn, nhưng cũng dễ chết này, nhưng chắc hẳn phải chịu phần trách nhiệm trong việc có nhiều quân đỏ bị rớt đài.
Sự sáng suốt của người dân Sài Gòn còn thể hiện ở trường hợp luật sư Trương Trọng Nghĩa. Một ông Nghị can trường trong nhiều nhiệm kỳ đã bị đảng loại bỏ không giới thiệu, phải tự ứng cử và được xếp đội hình vào bảng tử thần phải tranh chấp với ông tướng Phó Tư lệnh Quân Khu 7, bà Chủ Tịch Mặt Trận TP, bà Chủ tịch Hội Nông Dân TP. Ông Nghĩa đã được người Sài Gòn ưu ái dồn phiếu.
Không chỉ cấp Quốc Hội, ở cấp HĐND thành Hồ, hàng loạt quân đỏ cũng bị cử tri thẳng tay gạt bỏ. Lê Nguyễn Hương Trà đã điểm qua một số ứng cử viên bị rớt là “Còn ở bảng HĐND 05 lãnh đạo báo chí và xuất bản rớt hết và 03 nghệ sĩ Lê Tứ, Trịnh Kim Chi, Hạnh Thúy cũng thua. Các mục sư, tăng ni đều rớt cả. Luật sư Hà Hải rớt, coi như giới LS trắng tay”. (1)
Các ứng viên báo chí, văn nghệ sĩ luật sư là các quân đỏ cốt cán trung thành lại là bức phông màn sặc sỡ sắc màu tô điểm cho tấn tuồng dân chủ. Việc cử tri Sài Gòn thắng tay loại bỏ các ứng viên này là thất bại nghiêm trọng, thảm hại cho vở tuồng “ngày hội non sông”.
Đốt bỏ phông màn dân chủ
Kết quả này là câu trả lời rõ ràng, dứt khoát của người dân Sài Gòn, bất tín nhiệm và đoạn tuyệt với guồng máy tuyên truyền. So với các ứng cử viên khác, những ứng viên thuộc giới báo chí, truyền thông, đã tận dụng bộ máy, phương tiện, đội ngũ nghề nghiệp của mình, tuyên truyền bốc thơm trên báo chí và trên mạng xã hội. Ngay cả Lê Nguyễn Hương Trà Facebooker đình đám có nhiều friend, fan, cũng tham gia bốc thơm cho đồng nghiệp nhưng kết quả vẫn thua trắng mắt.
Nhà báo hưu trí Ngọc Vinh, nguyên Thư Ký Tòa soạn báo Tuổi Trẻ, đã ngậm ngùi viết trên Fb:
“BÁO CHÍ SA CƠ
Năm nay, đảng nhất quyết không cho báo chí suất nào vào quốc hội mặc kệ anh chủ tịch hội nhà báo nước nhà khóc than kể lể. Còn tại thành Hồ, nguồn tin từ hội đồng kiểm phiếu cho biết, 4 ứng cử viên báo chí ứng cử vào Hội đồng nhân dân tp bị dân bỏ phiếu cho out cả 4.
Bi kịch!
Chưa bao giờ báo chí bị ruồng rẫy như thế này, đảng không tin, còn dân thì ghét.
Nhớ xưa kia, khi dân còn tin báo chí, lão đồng nghiệp chả có chút năng khiếu chính trị nào của tui là Huỳnh Dũng Nhân, ứng cử 1 phát là đắc cử ngay HĐND thành Hồ, dù vào đó chỉ để hưởng chút hương hoa quyền lực mà thôi, chứ cũng chẳng làm được điều gì to tát cho dân.
Nghĩ mà thấy thương cho cái nghề của tui ngày nào, giờ mất giá ghê luôn, híc.
Thôi thì cứ lo làm báo cho tốt đi, để lấy lại niềm tin của độc giả, ham hố chi cái quyền lực chính trị cỏn con (dù biết là khá thơm về bổng lộc) đó làm gì!”(5)
Ngậm ngùi như Ngọc Vinh rất đúng nhưng chưa toàn diện. Bên cạnh cái buồn về sự xuống cấp nghiêm trọng của nghề báo và phẩm giá của người làm báo thời nay thì kết quả này lại le lói niềm vui, niềm tin về sự sáng suốt, kiên cường của người dân Sài Gòn.
Gần 50 năm trong chế độ độc tài, toàn trị, mị dân, truyền thống yêu chuộng dân chủ, ý thức dân quyền vẫn âm ỉ sống.
Kết quả cuộc bầu cử lần này tuy không thể lật ngược thế cờ vì sân chơi chỉ toàn quân đỏ với quân xanh do người chơi đã rắp tâm bày sẵn. Nhưng nhiều quân cờ chiến lược bị ngã ngựa trong thế thượng phong nhất là 6/13 ứng viên do cõi trên áp đặt đã là một tín hiệu vui. Ai đời đoàn quan chức khâm sai đại thần về địa phương trấn nhậm lại bị thua sấp mặt, bị dân đuổi trả lại triều đình gần phân nửa. Sẽ sắp xếp ghế đẳng cho đoàn quân thất cử này như thế nào cho đỡ nhục là câu hỏi khó.
Cử tri Sài Gòn đã sửa kịch bản “ngày hội non sông” từ anh hùng ca thành một vở bi hài.
Tôi biết bài viết này sẽ vô tình đụng chạm đến nhiều đồng nghiệp, nhưng nó là những suy tư thực sự của tôi – một người làm nghề gần 20 năm nay! Bài viết dưới đây chỉ nói về nghệ sĩ nhố nhăng và nhà báo văn nghệ nửa mùa, và không ảnh hưởng sự tôn kính của tôi đối với nhà báo – toà soạn chuyên nghiệp và nghệ sĩ chân chính.
Vài năm nay tôi luôn tự vấn mình một câu hỏi: Vì sao hiện tượng các nghệ sĩ nhố nhăng lên báo dạy đời, chửi luôn lại khán giả, lại được o bế và chiếm nhiều không gian trên truyền thông đến thế. Và câu trả lời là: một phần lớn do sự lười biếng của báo chí chúng ta! Tạm thời, ở đây, tôi chỉ nói khu biệt trong giới ký giả viết về văn nghệ – giải trí, và trừ những nhà báo xuất sắc ra.
Lấy ví dụ, search google các bài báo về chủ đề “𝐇𝐨à𝐢 𝐋𝐢𝐧𝐡 𝐱â𝐲 𝐧𝐡à 𝐭𝐡ờ 𝐭ổ 𝐡ơ𝐧 𝟏𝟎𝟎 𝐭ỷ”. Đã có nhà báo nào đi sâu vào viết xem, vậy cái gọi là “nhà thờ tổ” đó là thờ cụ thể ông tổ nào không? Tổ thì phải là tổ nào chứ không thì sẽ là “tầm tổ, tầm tiên”. Nó nằm ở tích nào hay dính dáng gì đến lịch sử sân khấu nghệ thuật không?!
Tôi đồ rằng, ngay cả người đứng ra xây cái nhà thờ đó còn chả hiểu gì về thứ ổng hô hào. Khám phá được bức tranh phía sau đó, bạn sẽ có được vài chỉ dấu về động cơ thực sự của người xây cái gọi là “nhà thờ tổ” đó là để làm gì?!
Vậy nhưng, tiếc là chả thấy gì ngoài các bài khen hoành tráng, khen nghệ sĩ “sống đạm bạc” này nọ, (còn đạm bạc thật hay không, thì không nên hỏi các vị thợ viết lười biếng, he he!)
Trên truyền thông, các bài viết của các bạn phóng viên mảng văn nghệ – giải trí và toà soạn của họ đang đi theo 2 xu hướng khá lười biếng sau:
(1) Khen bọn nghệ sĩ nhố nhăng lên mây. Cho thông tin gì, phang lên mặt báo thông tin đó. Không một lời tự vấn, không một chút suy tư phản biện lại. Khen được là cứ khen. Như một con bê, người ta đút cho gì thì nhai cái đó vậy.
(2) Một chiều hướng khác, là thích xăm xoi vào đời tư tào lao của đám nghệ sĩ đó: giàu như thế nào, ở nhà gì, đi xe gì, cặp với ai, chuyện gia đình, tình yêu tình báo… Hoặc là đăng chuyện cãi lộn, chửi nhau của bọn nghệ sĩ nhố nhăng này. Sorry phải nói mấy thứ làm báo kiểu này rẻ tiền và không nền báo chí nào trên hành tinh này xem là làm báo có đẳng cấp cả.
Hạn hữu lắm, mới thấy vài bài toát lên chút tư tưởng, hay đọng lại những quan điểm nhân sinh đáng đọc, đáng nghĩ… kiểu “gây ám ảnh” cho người đọc.
Nực cười hơn, vài bạn làm “phóng viên văn nghệ”, tự khi nào bị nhiễm thói… nghệ sĩ. Và sống với ảo ảnh mình cũng là nghệ sĩ. Nhiều bạn học đòi thói đa sầu đa cảm, nuông chiều cảm xúc xem mình là bố đời, như là ta đây cứu cả thế nhân vậy. Hùa theo đám nghệ sĩ để xem mình ở trên tất cả mà quên đi vai trò là công sứ của sự thật – một NHÀ BÁO. Nửa mùa đến thế là cùng! Tôi tiếp xúc đủ loại nhà báo Đông – Tây, không có kiểu nào nửa mùa như thế cả!
Xin nhớ cho, 𝐜á𝐜 𝐛ạ𝐧 đ𝐚𝐧𝐠 𝐥à𝐦 𝐭𝐡𝐢ê𝐧 𝐜𝐡ứ𝐜 𝐜ủ𝐚 𝐍𝐇À 𝐁Á𝐎, 𝐜ủ𝐚 𝐊Ý 𝐆𝐈Ả. Mà nhà báo – ký giả văn nghệ, anh là ai? Là người thay mặt bạn đọc, là công sứ của sự thật, truyền tải nội dung để bán (trực tiếp hay gián tiếp) cho bạn đọc. Lên tầm nữa, thì hãy trở thành những người hiểu biết sâu về một lĩnh vực hẹp để cung cấp các góc nhìn và kiến thức về lĩnh vực đó cho bạn đọc hiểu – thứ đó chính là giá trị gia tăng mà toà soạn của bạn có thể trao cho bạn đọc khi họ đọc tờ báo của bạn.
Mà để làm được vậy, phải dụng công sử dụng tư duy lý tính, thay vì nhét mấy thứ cảm tính vào! Mà để có tư duy lý tính thì phải nâng cấp phông nền tri thức – văn hoá (không cần bằng cấp), lý tưởng nghề nghiệp. Còn nếu thấy không muốn nâng cấp, thì “lượn đi cho nước nó trong”, kiếm nghề khác – cho làng báo đỡ mang tiếng.
Giờ đây, bạn mở tivi ra là toàn những chương trình giải trí nhảm nhí, nhăng cuội và tào lao. Lên mặt báo toàn xem chuyện khoe của, cãi lộn của bọn nghệ sĩ nửa mùa, văn hoá văn nghệ còi cọc làm sao. Cứ chiều chuộng nhu cầu thẩm mỹ dạng thấp này, thì bạn đọc và con cháu chúng ta sẽ học hỏi được gì?
Các idols của giới trẻ toàn khoe của, bảo sao xã hội dị dạng chạy theo đồng tiền, người trẻ không thấy gì khác ngoài lấy tiền ra làm chuẩn. Mà cuộc sống thực, thành công của đời người đâu chỉ đánh giá bởi kim cương hột xoàn, nhà to như của thằng Đờm, và không phải bằng số trầm hương mà nghệ sĩ hài sở hữu… Nó khác lắm, và văn minh hơn nhiều, thưa đám phóng viên nghệ thuật lười biếng!
Trách những người anh em phóng viên lười biếng 1, thì trách toà soạn của anh em 10.
Để kết thúc tút dài này, xin bằng một câu hỏi: Bạn có biết vì sao streamer Nguyễn Phương Hằng đạt kỷ lục mà không một nhà báo hay toà soạn nào có thể đạt được không? Tự vận động não chút nhé, để thấy sự cáo chung của cách làm báo mỹ ký.
