Đôi điều về một bài thơ chưa được trao giải

28/05/2021

Nguyễn Ngọc Chu

28-5-2021

Không bàn về thơ. Chỉ đề cập đến cách xuất hiện thơ.

Khi Luật sư Lê Văn Hòa tuyên bố từ bỏ nghề luật sư vì đã mất hết niềm tin vào nền Tư pháp, vợ anh là chị Phương Phạm đã giãi bày tâm sự bằng một bài thơ 5 chữ. Không chủ ý sáng tác thơ. Chỉ giãi bày tâm sự. Thế mà có một bài thơ hay. Rất hay.

Bài thơ CHỒNG BỎ NGHỀ LUẬT SƯ không chỉ hay, mà đẹp. Thơ đẹp không kém phần quan trọng cùng với thơ hay.

Có người chủ ý viết thơ. Nhất là thơ tuyên truyền. Kể cả những tên tuổi nổi tiếng. Thơ được in. Thậm chí được dạy. Nhưng chưa hay. Càng chưa đẹp.

Bài thơ CHỒNG BỎ NGHỀ LUẬT SƯ của chị Phương Phạm vừa hay vừa đẹp.

***

CHỒNG BỎ NGHỀ LUẬT SƯ

Hôm nay chồng bỏ nghề

Luật sư của nhà nước,

Chồng đã nhìn thấy trước

Một kết thúc buồn đau,

Khi mọi người bảo nhau

Chồng không còn tin nữa

Em cũng không tin nữa,

Nhiều người cũng giống mình

Khi tất cả lặng thinh

Thì chuyện gì sẽ đến,

Này nhé, em nghĩ thế

Nếu một ngày không làm

Của những người tốt bụng:

Bác sĩ và luật sư

Lái xe và đầu bếp

Thợ may và bà vợ

Bộ đội và công an

Nông dân và nhà máy…

Ôi thế thì gay đấy

Chỉ còn lại gian tham

Bác sĩ và luật sư

Lái xe và đầu bếp

Thợ may và bà vợ

Bộ đội và công an

Nông dân và nhà máy…

Một đất nước suy tàn!

Hôm nay chồng bỏ nghề

Luật sư của nhà nước,

Ở nhà nghỉ trồng hoa

Nếu có người đến hỏi

Người tốt nên ở nhà!

Em sẽ bảo họ thế

Người tốt nên ở nhà!

***

Đọc bài thơ, đọc đến đâu câu chữ theo nhau lặng lẽ biến đi, để hiện dần lên trước mắt, mỗi lúc một rõ hơn, trọn vẹn những tầng lớp lao động đại diện cho đất nước.

Đọc bài thơ, đọc đến đâu câu chữ theo nhau lặng lẽ biến đi, để hiện dần lên trước mắt, mỗi lúc một rõ hơn, trọn vẹn hình ảnh của một người phụ nữ Việt – một người vợ với thật nhiều đức tính quý giá. Mà trong đó nổi trội là lòng yêu đất nước.

Đó là hai dòng sáng lấp lánh xuyên suốt bài thơ CHỒNG BỎ NGHỀ LUẬT SƯ của Phương Phạm.

Trước tiên hãy nói về sự chịu đựng. Chịu đựng sự bỏ việc của chồng. Đó là sự bỏ việc làm cho chồng bị tổn thương về tinh thần, gia đình tổn thất về vật chất. Nhưng người vợ đã chịu đựng để đón nhận “Một kết thúc buồn đau” của chồng với một tư thế bình tĩnh, vì đã nhìn thấy trước:

“Hôm nay chồng bỏ nghề/

Luật sư của nhà nước,/

Chồng đã nhìn thấy trước/

Một kết thúc buồn đau,”

Một sự mở đầu quá tự nhiên và quá đẹp. Đẹp vì tự nhiện. Tự nhiên vì giã bày tâm sự. Không làm thơ mà nên thơ.

Nhưng tại sao lại phải chịu đựng và chịu đựng được? Là vì đồng cảm và tin tưởng chồng:

“Chồng không còn tin nữa/ Em cũng không tin nữa”.

Chắc chắn sự đồng cảm và tin tưởng này đến với người vợ không phải chỉ bây giờ, khi người chồng bỏ việc, mà đến từ lâu. Có nghĩa là chị Phương Phạm đã đi cùng với LS Lê Văn Hoà qua nhiều sóng gió mà trong đó LS Lê Văn Hoà phải đối mặt với những thế lực xấu. Vợ chồng luật sư đã phải trải qua nhiều ngày tháng chống chọi với điều đen tối thì mới đúc kết được sự tin tưởng tuyệt đối hai là một như thế. Tin tưởng tuyệt đối mà không mù quáng. Vì nó chắt lọc từ đồng cam cộng khổ của nghĩa vợ chồng. Đến mức tâm đầu ý hợp.

Nhưng không chỉ có 2 vợ chồng LS Lê Văn Hoà không tin, mà “Nhiều người cũng giống mình”. Một người vợ bình dị – không lý luận cao siêu, không từ ngữ hào nhoáng, không khẩu hiệu lên gân – vì thương chồng là người tốt mà phải bỏ việc, nên thấy được thực trạng:

“Chồng không còn tin nữa/

Em cũng không tin nữa,/

Nhiều người cũng giống mình”.

Đó là nỗi lo của chị Phương Phạm. Lo vì trong xã hội nhiều người “không tin nữa”, “cũng giống mình”. Bởi vì lo nên rất có trách nhiệm. Vì có trách nhiệm nên tìm cách giãi bày điều phải trái. Giãi bày một cách nhẹ nhàng, một cách thủ thỉ:

“Khi tất cả lặng thinh/

Thì chuyện gì sẽ đến,/

Này nhé, em nghĩ thế”.

Cách dẫn chuyện thật tài tình. Chỉ vỏn vẹn 5 chữ “Này nhé, em nghĩ thế” mà hiện rõ chân dung của người vợ thông minh, lễ độ. Thông minh vì cách khuyên. Lễ độ vì lời lẽ.

Và cứ thế mà thủ thỉ sự đánh mất, để lặng lẽ hiện ra sự sáng suốt:

“Nếu một ngày không làm

Của những người tốt bụng:

Bác sĩ và luật sư

Lái xe và đầu bếp

Thợ may và bà vợ

Bộ đội và công an

Nông dân và nhà máy…

Ôi thế thì gay đấy

Chỉ còn lại gian tham”.

Chao ôi, đọc mà cảm phục sự sáng suốt. Đọc mà khâm phục sự dấn thân. Người vợ Phương Phạm nhìn thấy chồng LS Lê Văn Hoà là người tốt mà phải bỏ nghề luật sư vì mất lòng tin, nên mới thủ thỉ rằng, nếu tất cả những người tốt trong xã hội mà bỏ nghề thì “gay đấy”, thì “Chỉ còn lại gian tham”. Không sáng suốt đã không thấy xã hội “Chỉ còn lại gian tham”.

Cho nên tất cả những người tốt không thể bỏ cuộc. Tất cả “Bác sĩ và luật sư/ Lái xe và đầu bếp/ Thợ may và bà vợ/ Bộ đội và công an/ Nông dân và nhà máy…” phải dấn thân. Nếu không thì “Chỉ còn lại gian tham”. Chỉ mấy dòng thủ thỉ mà có sức thuyết phục hơn cả trăm câu khẩu hiệu giáo điều.

Nhưng đó chưa phải là hoạ lớn nhất khi những người tốt khuất phục. Hoạ lớn nhất khi tất cả những người tốt đầu hàng là “Một đất nước suy tàn”:

“Bác sĩ và luật sư

Lái xe và đầu bếp

Thợ may và bà vợ

Bộ đội và công an

Nông dân và nhà máy…

Một đất nước suy tàn!”

Điệp khúc. Đọc đến đâu hình ảnh những tầng lớp nhân dân đại diện cho đất nước hiện lên đến đấy. Không yêu nước đã không thấy được “Một đất nước suy tàn”. Không yêu nước sâu thẳm không thể có được những câu thơ này. Những câu thơ thôi thúc “Bác sĩ và luật sư/ Lái xe và đầu bếp/ Thợ may và bà vợ/ Bộ đội và công an/ Nông dân và nhà máy…” không được lùi bước trước kẻ xấu. Nếu không thì “đất nước suy tàn”!

Chị thật tài tình trong khắc hoạ đất nước. Đất nước là ai? Là “Bác sĩ và luật sư, Lái xe và đầu bếp, Thợ may và bà vợ, Bộ đội và công an, Nông dân và nhà máy…” Chỉ nêu 10 danh xưng mà thâu tóm được giai cấp, tầng lớp, gói gọn cả giới tính, bao quát được cả đất nước. Cách chọn điển hình đến bái phục!

Có người cố làm ra vẻ thật thà trong thơ mà người đọc vẫn nhận ra, không phải là con nai mà là con sói. Chị Phương Phạm không tuyên truyền. Chị thật thà tâm sự:

Hôm nay chồng bỏ nghề

Luật sư của nhà nước,

Ở nhà nghỉ trồng hoa

Nếu có người đến hỏi

Người tốt nên ở nhà!

Không nghĩ đến phải làm thơ thế nào, không nghĩ đến phải mở đầu thế nào, không nghĩ đến phải kết thúc thế nào, chỉ giãi bày mà toàn bộ bài thơ là dòng chảy tự nhiên của tâm tình, và bài thơ được kết thúc với hai câu thấm đẫm nước mắt, thật súc tích, thật đúng chỗ, thật đúng lúc:

Em sẽ bảo họ thế

Người tốt nên ở nhà!

Có điều gì mâu thuẫn. Có điều gì uất ức. Có cái gì cay trong mắt. Có cái gì chát đắng trong miệng. Có cái gì nghẹn nơi cổ họng.

 

Buồn, thất vọng, tuyệt vọng, chán nản, bạn chọn cảm xúc nào?

28/05/2021

Đoàn Bảo Châu

28-5-2021

Những người quan tâm tới công lý nơi đất Việt đã xôn xao nhiều khi luật sư Lê Văn Hoà, một cựu quan chức Ban Nội chính Trung ương, một người đã bỏ đảng, quay về làm luật sư nay tuyên bố bỏ nghề.

“Tôi bỏ nghề luật sư từ ngày hôm nay 27-5-2021 vì đã mất hết niềm tin vào nền tư pháp Việt Nam”.

Tôi có mấy lời cho từng dạng người đọc:

1. Trước hết tôi muốn có mấy lời với luật sư Lê Văn Hoà. Là một người quan tâm tới những vụ án lớn ở Việt Nam, tôi hoàn toàn thông cảm với tâm trạng và quyết định của anh. Trước hết, tôi muốn chúc mừng anh bởi hình ảnh đẹp đẽ anh đã xây dựng nên trước nhưng đồng nghiệp và công chúng. Suy cho cùng, danh dự là điều còn ở lại của một đời người khi chức vụ, quyền lực, tiền bạc đã bỏ ta đi và khi chính cuộc sống của ta đã tàn lụi.

Anh chắc hẳn thấy ấm lòng khi nhiều người quan tâm đến anh, đấy là phần thưởng cho một con người có lương tri, một con tim biết đập những nhịp trăn trở cho công lý nơi đất Việt, cho nỗi đau khổ của người nghèo, dân oan, những thân chủ khát khao công lý nói chung.

Nhưng, ở cái xứ xở khi công lý nhiều khi chỉ là diễn viên hài này, nơi những con người có lương tri rất ít ỏi thì vắng đi một luật sư, vắng đi một con tim đỏ đẹp biết thương yêu đồng loại, ấy là một sự thiệt thòi cho giới luật sư, cho những con người khốn khổ. Tôi mong anh tiếp tục là một chiến binh trên mặt trận công lý, đừng hạ gươm sớm thế, tôi biết anh đã 65 tuổi, anh là một chiến binh già nhưng tôi tin rằng sự quả cảm trong anh vẫn còn đầy và tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng chiến binh công lý Lê Văn Hoà chỉ là đang sống với những phút nản lòng tạm thời để lấy lại năng lượng và khí thế, rồi chiến binh ấy sẽ xốc lại tinh thần, gươm giáo để tiếp tục chinh chiến trên con đường công lý.

2. Phần này tôi muốn gửi tới những bạn đang sống nép mình, suốt đời chỉ quan tâm tới những gì liên quan tới quyền lợi của chính mình.

Đành rằng chăm lo cho nồi cơm của mình là một việc chính đáng bởi ai cũng có trách nhiệm cá nhân phải chăm lo nhưng một con người chân chính thường chỉ hạnh phúc được khi chúng ta quan tâm tới những thứ lớn hơn bản thân mình. Ý nghĩa ấy cao quý hơn nhiều cái quyền lợi sát sườn của mỗi cá nhân. Điều mỗi người cần tự hỏi là mình có tự hào với những việc đã làm không. Người tự hào vì những việc đã làm, ấy là một người đang sở hữu một niềm hạnh phúc vững bền. Đấy là một giá trị mà không kẻ nào có thể tước đoạt được của ta.

Khi luật sư, các chiến binh công lý đã nản lòng, hạ gươm giáo thì ấy là lúc họ cần sự hỗ trợ về tinh thần của công chúng. Nếu họ đồng loạt ngã lòng thì cái nền tư pháp hiện có sẽ càng trở nên thối nát và ai cũng có thể trở thành nạn nhân của sự thối nát ấy. Những thế lực tiền quyền sẽ mặc sức múa may trên sân khấu bi hài kịch mang tên tư pháp, những vụ án được xử đều là những án bỏ túi khi luật pháp, đúng sai là đặc quyền của những kẻ có tiền, quyền.

3. Phần này tôi dành cho những quan chức ngành tư pháp. Các vị nghĩ gì khi một luật sư phải thốt lên đau đớn về sự mất lòng tin với ngành của các vị? Tất nhiên, nếu cá vị có lương tri thì các vị mới phải suy nghĩ, mới trăn trở chứ nếu các vị là một lũ bất lương thì các vị sẽ chẳng hề quan tâm, hay có khi còn cười khẩy đắc thắng bởi các vị đang áp đảo hơn một chút trên cái sân khấu bi hài kịch mang tên tư pháp.

Cuối cùng tôi cũng chỉ muốn nhấn mạnh tới những giá trị đích thực của con người về lương tri, về lòng tự hào tự thân của mỗi người. Các vị cũng cần tự hỏi là mình có tự hào về những việc mình đã làm hay không? Ấy là niềm tự hào tự thân chứ không phải là sự hãnh diện khi đồng nghiệp, cấp dưới khen ngợi về tài năng, về sự giầu có, sự sợ sệt của người khác về quyền lực các vị đang có.

Mỗi một cán bộ tư pháp chỉ có quyền tự hào một niềm tự hào tự thân và đích thực khi người ấy làm được một điều gì đây đóng góp thật sự cho sự tiến bộ của xã hội, ở đây cụ thể là nền tư pháp ở Việt Nam.

Nếu tôi là một quan chức trong ngành, tôi sẽ cảm thấy xấu hổ khi một luật sư phải thốt lên những lời đau đớn như vậy. Mọi thứ sẽ qua đi, tiền tài, quyền lực và chính mạng sống của các vị cũng vậy, chỉ có sự đóng góp đích thực vào sự tiến bộ xã hội mới có ý nghĩa bền vững, lâu dài.

Chỉ khi có một niềm tự hào tự thân chân chính, các vị mới có thể mở miệng dạy con cháu những bài học làm người cơ bản nhất mà thôi. Điều ấy nghe tưởng là đơn giản nhưng không dễ chút nào đâu. Khi dạy trẻ con bằng những lời dối trá, các vị sẽ thấy xấu hổ.Còn tôi, tuy là một người dân thấp cổ bé họng, tài hèn sức mọn nhưng tôi có thể dạy các con của tôi những bài học làm người cơ bản nhất với lòng kiêu hãnh của một người tử tế, hướng thiện, hướng thượng.

 

Bộ Giáo dục không có quyền “đẻ” ra cụm từ khó hiểu!

28/05/2021

Mai Bá Kiếm

28-5-2021

Thứ trưởng Bộ GDĐT Ngô Thị Minh ký ban hành Kế hoạch 455 gồm 9 nhiệm vụ liên quan đến công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng chống HIV/AIDS, ma túy, mại dâm. Trong đó, có 2 nhiệm vụ gây hiểu lầm chết người là:

“Phối hợp thí điểm tại một số địa phương thử ma túy cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên trong trường học và khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông”.

Và, “Xây dựng, triển khai kế hoạch dự phòng nghiện ma túy cho thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên”.

Báo chí phê bình cụm từ “thử ma túy cho thanh thiếu niên…” bị hiểu lầm là cho các em “thử dùng ma túy”; và “kế hoạch dự phòng nghiện ma túy cho thanh thiếu niên” là “kế hoạch trù bị nghiện ma túy” cho các em.

Sau đó, Bộ GDĐT phải ra văn bản số 2043 để đính chính hai cụm từ trên không có nghĩa tiêu cực như vậy. “Thử ma túy” là “xét nghiệm ma túy”; giống như “thử bia” là “xét nghiệm bia”, “thử thuốc lá” là “xét nghiệm thuốc lá”, “thử đồ” là “xét nghiệm quần áo”, “thử xe” là “giám định xe”.

“Thử” có nghĩa là dùng món gì đó lần đầu, và cũng mang nghĩa “xét nghiệm”, nhưng khi nó đã mang nghĩa đầu thì không có nghĩa sau và ngược lại. Thí dụ “thử máu”, “thử nước tiểu”, “thử phân”, “thử thai”… có nghĩa là “xét nghiệm” thì không có nghĩa “ăn, uống các món đó lần đầu”.

“Thử ma túy”, “thử rượu” được hiểu là “dùng thử ma túy hay rượu”, chứ không ai nghĩ là “xét nghiệm chất ma túy”, “xét nghiệm nồng độ cồn”.

Cách đây 2 tháng, Bộ GD&ĐT ra Quyết định “Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông môn tiếng Hàn, tiếng Đức hệ 10 năm thí điểm” khiến toàn thể phụ huynh và các nhà báo hiểu lầm rằng: Tiếng Hàn và tiếng Đức sẽ là “môn học bắt buộc”!

Sau đó, “thông ngôn” Nguyễn Xuân Thành – Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, phải “thanh minh thanh nga” với báo chí rằng, từ “bắt buộc” trong Quyết định có nghĩa là “không bắt buộc” khi thực hiện quyết định này!

Ông Thành nói, do quy định “7 ngoại ngữ: Anh, Pháp, Nga, Trung, Nhật, Hàn, Đức” là “ngoại ngữ 1” (là môn bắt buộc), và 6 môn còn lại là “ngoại ngữ 2” (là môn tự chọn) nên mới gây hiểu lầm. Thí dụ, nếu chọn tiếng Hàn là “ngoại ngữ 1” là môn bắt buộc, thì học sinh có quyền tùy chọn 1 trong 6 ngoại ngữ còn lại (Anh, Pháp, Nga, Trung, Nhật, Đức) làm “ngoại ngữ 2”.

Năm 2014, “Chương trình Cambridge” dạy tiếng Anh trong 34 trường THCS và THPT thí điểm bị phá sản. Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân cho dạy tiếp tiếng Anh “Chương trình Cambridge” nhưng bị “biến đổi gen” thành “Chương trình Tích hợp” ở TPHCM và Bình Dương. Trong khi, ở Hà Nội “Chương trình Cambridge” bị “biến chủng” thành “Chương trình Song bằng”.

Bộ Giáo dục bào chế ra “tích hợp” (integrated?) và ”song bằng” (double diploma hay parallel diploma?), dù rằng “tích hợp” và “song bằng” có cùng một chương trình!

Bộ Giáo dục cũng “đẻ” ra các “cụm từ” quái gở không thua Bùi Hiền! Có cần “thử thai” Bộ Giáo dục không?

 

Hiện tượng “Gangnam Style” Việt Nam

28/05/2021

Nhã Duy

28-5-2021

Hơn tám năm trước, bản nhạc Gangnam Style của ca sĩ Psy làm một cú “hit” mà ngay cả Psy cũng chưa bao giờ ngờ đến. Psy là một ca sĩ dòng nhạc K-Pop của Nam Hàn, ca hát, nhảy múa từ hàng chục năm trước nhưng dù có đôi chút tiếng tăm trong nước cũng chẳng mấy gì gọi là thành công. Nhất là trên sân khấu âm nhạc thế giới.

Vậy mà chỉ một bài hát Gangnam Style duy nhất đã làm Psy đổi đời, nổi tiếng khắp thế giới. Psy được mời diễn trong chương trình nhạc đêm giao thừa ngay tại Times Square của New York có đến hàng trăm triệu người xem, được diễn chung với những ca sĩ thượng thặng thế giới, rồi xuất hiện trên truyền hình, báo chí khắp mọi nơi.

Ngoài người Đại Hàn, chẳng ai hiểu bài hát nói gì. Chỉ có cách nhảy, điệu bộ của Psy cùng tiết tấu vui nhộn, cuốn hút của bài hát đã mang đến thành công qua đêm. Gangnam Style qua mặt các ca sĩ ăn khách nhất của Mỹ và thế giới lúc bấy giờ để nhanh chóng đạt đến con số một tỷ lượt xem trên YouTube. Đó là MV nhạc đầu tiên đạt đến kỷ lục như vậy, lại chỉ trong vòng một thời gian ngắn, chỉ vài tháng vào cuối năm 2012. YouTube thậm chí đã phải thay đổi thuật toán để hiển thị con số lượt người xem vì khi thiết kế, họ chưa bao giờ nghĩ có một video nào đó lại có thể đạt đến con số hàng tỉ lượt xem như vậy.

Gangnam Style lần lượt leo lên hai, ba và dừng lại con số bốn tỉ lượt xem, nhưng hiện nay không còn là MV đứng đầu như lúc bấy giờ. Vì thật ra dù có vui nhộn, lạ lẫm và tạo được cú hit bất ngờ nhưng nó chẳng mấy giá trị gì trong âm nhạc hay nổi tiếng nhờ vào tài năng của Psy. Mọi điều kết hợp lại đã cho ra “hiện tượng Gangnam Style” như vậy. Sau bản nhạc này, Psy ra tiếp MV “Gentleman”, nhờ ăn ké theo “Gangnam Style” nên nó cũng có “tỉ view”. Nhưng đó là MV nhạc nhảm nhí, tục tĩu đến độ vô văn hóa, thiếu văn minh, xem thường phụ nữ đến mức khó tin với những cảnh quay trong phim.

Với thế giới, Psy xem như đã “xong phim”. Nhờ may mắn khi gặp “thiên thời” mà trở nên lừng lẫy. Nhưng Psy không thể kéo dài con đường, hiện tượng rềnh rang đó như những ca sĩ thượng thặng của thế giới. Bởi Psy không có tài năng và đẳng cấp của những người ca sĩ, nghệ sĩ xuất chúng. Bây giờ thì chẳng mấy ai còn để ý đến Psy, dù về sau anh ta còn ra hàng chục bài hát hay dĩa nhạc khác.

Nhắc lại câu chuyện của ca sĩ Psy bởi câu chuyện từ dăm nữ doanh nhân cho đến vài luật sư hay “nhà” gì đó bên Việt Nam bỗng trở nên ồn ào, cuốn hút đám đông, có hàng chục đến hàng trăm ngàn người theo trên mạng xã hội cũng chỉ là câu chuyện của “Gangnam Style”. Ồn ào, hiện tượng nhưng nhất thời, vô giá trị, không phải nhờ khả năng thu hút đám đông mà vì chính câu chuyện thời sự, cảm xúc số đông đã tạo ra sự thu hút.

Chúng có giá trị mua vui, đáp ứng nhu cầu giải trí hay cảm xúc bộc phát của đám đông vì cung cách, điệu bộ, lời nói lạ thường, phản cảm, thậm chí vô giáo dục, thiếu văn minh khi tung các tin tức giả mạo, suy diễn phi lý, phù hợp với không ít người Việt, những người thể hiện con người mình như vậy trong các cuộc tranh luận liên quan đến câu chuyện chính trường Hoa Kỳ trong vài năm qua. Khi đã hết đề tài chính trị nước Mỹ, chuyện khui nghệ sĩ ra nói sẽ là đề tài câu khách vì nghệ sĩ vốn đã nổi tiếng, được vô số người biết đến hay quan tâm.

Câu chuyện livestream của một nữ doanh nhân bên Việt Nam có vài trăm ngàn người xem và tạo ra một hiện tượng trên mạng xã hội khi thu hút sự chú ý, bàn luận của người Việt trên mạng hiện nay cũng vậy. Những câu chuyện đúng sai của bà cũng mang giá trị mua vui cho những người tò mò, thỏa mãn tâm lý bức bối của mình. Và ngược lại, càng nhiều người xem, càng được nhắc đến thì người thực hiện livestream càng có được cảm giác như mình là một người quyền lực, một dạng “celebrity” danh tiếng, thu hút đám đông.

Nhìn vào vấn đề Việt Nam, khi một số nghệ sĩ, người mẫu tại Việt Nam bỗng dưng trở nên cực giàu, dăm người trở nên cao ngạo, xem thường khán giả. Đời sống người dân khó khăn, cực khổ kiếm sống trong khi “đám nghệ sĩ” thì đếm hột xoàn, đi siêu xe, xài bóp hiệu lại thỉnh thoảng còn buông lời “dạy dỗ” rất khó nghe mà họ hoàn toàn thiếu tư cách. Nay có người chỉ mặt, chửi té tát vào mặt nghệ sĩ này, danh hài kia, một nhóm khán giả cảm thấy hả hê, được xả ra nỗi ấm ức. Phe nào đúng sai chẳng cần biết, chỉ nghe cho “đã”, cho “hả”. Vậy là trở thành hiện tượng, thành cơn lốc.

Câu chuyện chẳng có gì để “giải mã”, “phân tích” hay “bài học truyền thông” hoặc bất cứ điều gì liên quan đến tâm lý hay xã hội học mà một số người đã phân tích hay dăm kênh truyền thông đã “đu trend” theo. Nó chỉ là hiện tượng “Gangnam Style Việt Nam”. Bộc phát, nhất thời, dù là hiện tượng rồi cũng sẽ qua mau.

Nhưng Gangnam Style là câu chuyện âm nhạc vô hại, còn trong những vụ đã kể tại Việt Nam, khi người ta đăng đàn đăng tin giả mạo hay công khai chửi rủa, sỉ nhục lẫn nhau để được hàng ngàn người hào hứng vỗ tay, theo dõi, thậm chí cổ vũ, bênh vực và biến chúng thành hiện tượng như hiện nay, nó cho thấy có điều gì đó dường như chưa đúng lắm trong xã hội. Bởi đó là cách ứng xử bộ lạc, “đầu gấu” của giang hồ.

Nên nếu cần phải nói thẳng hơn thì xu hướng này là một bước lùi trong việc tiến đến một xã hội văn minh.

 

Giáo viên khóc với “Cách mạng 4.0”

28/05/2021

Chu Mộng Long

28-5-2021

Nghe Thủ tướng chỉ đạo lẫn tự hào về cách mạng 4.0, ai cũng vui. Một chính phủ điện tử với những kiến tạo mới từ thành quả của cuộc cách mạng công nghệ thông tin sẽ có điều kiện quản lý hiệu quả hơn, khoa học hơn, tiết kiệm công sức và tiền bạc hơn.

Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang. Giáo viên nghỉ hè rồi nhưng vẫn không được nghỉ. Phải học mô đun ỉa đùn gì đó. Học online bằng cách, chỉ cần mở máy ra rồi bỏ đấy cho ông Thống ông Thuyết tự dạy tự học cũng được. Học mô đun xong thì phải cập nhật mẫu giáo án mới, thay đổi các loại hồ sơ sổ sách mới vào trang điện tử. Ừ thì chổng khu làm. Làm một lần, sau đó chỉ update. Và cũng tiết kiệm bao nhiêu giấy tờ.

Bất ngờ, lại có chỉ đạo tất cả giáo án, hồ sơ, sổ sách đều phải in ra một bản và ngồi điền thủ công vào mẫu. Không được đánh máy, vì sợ lỗi thằng đánh máy. Vậy là bốn chấm không thành nhân gấp bội công việc lên, và dự báo là, mỗi năm thay đổi một lần. Kết quả, chặt hết rừng bạch đàn cũng không đủ in và xả các loại giấy tờ, hồ sơ sổ sách.

Anh Nhạ chỉ đạo rằng, để hiện đại hoá dạy học, một chương trình phải có 30% dạy online. Người ta ngại chứ tôi thì hào hứng, vì thử nghiệm xem nó hiện đại thế nào? Và thử một lần thì cụt hứng. Một phần mềm mà trò thấy mặt thầy thì thầy không thấy mặt trò. Cứ thế đối diện với màn hình mà sủa cho hết buổi. Thỉnh thoảng nghe phía người học cũng sủa, vì… nhiều nhà học viên nuôi chó.

Hôm qua có giáo viên mầm non ở một địa phương hỏi tôi: Sở, Phòng đang chỉ đạo dạy online cho các lớp mầm non. Theo thầy, dạy mầm non mà dạy online thì dạy kiểu gì? Tôi bật cười: Có thế mà cũng hỏi. Ở mầm non có mấy hoạt động: ăn uống, ỉa đái, vận động, vui chơi, ngủ nghỉ… Thì cô cứ cho các cháu ăn uống online, ỉa đái online, vận động online, vui chơi online, ngủ nghỉ cũng online…

Đến nước này thì tôi… cũng ỉa đùn và khóc! Giáo viên cần thời gian đào sâu vào chuyên môn hay lo đối phó ba cái thứ giấy tờ ảo lẫn thật ấy cả đời?

 

Bị can “môi giới hối lộ” Hồ Hữu Hoà tố cáo Trung tướng Trần Văn Vệ

28/05/2021

Trong đơn tố cáo, Hoà cũng vô tình tiết lộ, trong tài sản bị Cơ quan CSĐT kê biên, có ‘phong bì tiền của Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư’ tặng cho Hồ Hữu Hoà. Hoá ra có rất nhiều cán bộ lãnh đạo cấp cao là ‘khách hàng’ của ‘thầy bói’ Hồ Hữu Hoà!

Đan Thanh 

28-5-2021

Gần như cùng lúc với Phan Văn Anh Vũ, tức Vũ ‘nhôm’, từ trại giam T16 Bộ Công an, gửi “Đơn kêu oan và tố cáo”, Hồ Hữu Hoà bị can trong “Vụ án môi giới hối lộ và đưa hối lộ” liên quan đến đại tá Nguyễn Duy Linh, Cục trưởng Cục Tình báo, con trai Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng, cựu Uỷ viên Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an, cũng làm đơn tố cáo.

Đơn dài 10 trang của Hồ Hữu Hoà, gởi Ban Nội chính Trung ương, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương, Uỷ ban Tư pháp Quốc hội, Viện Kiểm sát Tối cao, tố cáo Trung tướng Trần Văn Vệ, cựu Chánh Văn phòng Bộ Công an (BCA), Phó Thủ trưởng Thường trực Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) BCA, cùng một số sĩ quan Phòng 4, Cơ quan CSĐT Bộ Công an (C01). Trong đó có “Đơn trình bày” dài gần 8 trang, nội dung tương tự, Hoà gởi cho ông Lê Đức Xuân, Vụ trưởng Vụ 5, Viện Kiểm sát Tối cao.

Chân dung Vũ “nhôm” (trên) và Hồ Hữu Hoà (dưới) tại cơ quan điều tra

Hồ Hữu Hoà sinh năm 1984, quê Quỳnh Lưu, Nghệ An, tạm trú ở Hà Nội và TP HCM. Hoà có bố là ông Hồ Hữu Hoàng, anh trai là Hồ Sỹ Vinh và chị gái là Hồ Thị Quy.

Từ tháng 8/2018, Bộ Công an khởi tố, điều tra vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản và khởi tố bị can Hồ Hữu Hòa với tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Tuy nhiên, sau một thời gian khởi tố, điều tra, mới đây cơ quan điều tra đã đổi tội danh đối với Hồ Hữu Hòa, từ “lừa đảo” sang tội danh “môi giới hối lộ” theo quy định tại điều 365, khoản 4 của Bộ luật hình sự năm 2015. Đồng thời, Vũ “nhôm” cũng bị Cơ quan CSĐT của Bộ Công ra quyết định định khởi tố bị can số 93/QĐ- VPCQCSĐT, ngày 25/02/2021, tội “đưa hối lộ”.

Không biết có phải vì đơn kêu oan, tố cáo “giương Đông kích Tây” của Vũ “nhôm” và Hồ Hữu Hoà, hay có một “thế lực ngầm” nào khác, mà cho dù Cơ quan CSĐT đã phải bổ sung điều tra một lần rồi, nhưng tại thông báo số 66/TB-VKSTC-V5 ngày 26/4/2021, Viện Kiểm sát Tối cao vẫn thông báo về việc trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung vụ Phan Văn Anh Vũ về tội “đưa hối lộ”. Vì thế, vụ án phải dậm chân tại chỗ.

***

Quay trở lại đơn tố cáo của Hồ Hữu Hoà, trong đơn, Hoà tố cáo đích danh Trung tướng Trần Văn Vệ cùng một số sĩ quan điều tra thuộc Phòng 4, C01, Bộ Công an, với lời lẽ rất nặng nề.

Ảnh chụp 10 trang, đơn tố cáo của Hồ Hữu Hoà. Nguồn: Đan Thanh

Thông báo của cơ quan CSĐT về việc thụ lý đơn tố cáo của Hồ Hữu Hòa. Nguồn: Đan Thanh

Trong đơn, Hồ Hữu Hoà “hé lộ”, lời ông Trần Văn Vệ cho biết, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm “đang bảo vệ cho Nguyễn Duy Linh”.

Cũng cần biết rằng, từ tháng 8/2018, thực hiện Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 15/3/2018 của Bộ Chính trị và Đề án 106 của Bộ Công an về “Một số vấn đề tiếp tục đối mới, sắp xếp tổ chức bộ máy”, Bộ Công an đã bỏ 6 tổng cục gồm: Tổng cục An ninh (Tổng cục 1), Tổng cục Cảnh sát (Tổng cục 2), Tổng cục Chính trị (Tổng cục 3), Tổng cục Hậu cần – Kỹ thuật (Tổng cục 4), Tổng cục Tình báo (Tổng cục 5), Tổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (Tổng cục 8).

Và mặc dù đang nằm trong “tầm ngắm” điều tra, đại tá Nguyễn Duy Linh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục 5, vẫn được ưu ái sắp xếp cho ghế Cục trưởng Cục Tình báo.

Trong đơn tố cáo, Hồ Hữu Hoà đã phản cung, bác bỏ mọi lời khai trước đó với cơ quan điều tra. Hoà cho rằng mình bị ép cung, bị đe doạ, mớm cung… để đưa ra những bản khai bất lợi cho Vũ “nhôm” và đại tá Nguyễn Duy Linh.

“Đơn trình bày” dài gần 8 trang, của Hồ Hữu Hoà, gởi ông Lê Đức Xuân, Vụ trưởng Vụ 5, VKS Tối cao. Nguồn: Đan Thanh

Thời điểm bị khởi tố, bắt giam, mới ở tuổi ba mươi lăm, hành nghề xem bói và theo học Thần học, mà Hồ Hữu Hoà có hai căn hộ: Số 21.02 chung cư D2 Giảng Võ, phường Giảng Võ, quận Ba Đình, Hà Nội và căn hộ số 23.08 A2 chung cư Hoàng Anh Gia Lai, số 37 Nguyễn Văn Hưởng, phường Thảo Điền, Quận 2, TP. HCM, cùng số tiền khủng: 4,3 tỷ VNĐ tiền mặt, 786 ngàn USD, 1 triệu Yên Nhật, 7600 USD Singapore, một sổ tiết kiệm 10 tỷ VNĐ tại Ngân hàng BIDV, 48 nhẫn vàng, 8 miếng vàng…

Có điều, trong đơn tố cáo, Hoà cũng vô tình tiết lộ, trong tài sản bị Cơ quan CSĐT kê biên, có “phong bì tiền của Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư” tặng cho Hồ Hữu Hoà. Hoá ra có rất nhiều cán bộ lãnh đạo cấp cao là “khách hàng” của “thầy bói” Hồ Hữu Hoà!

Trung tướng Trần Văn Vệ tuy đã nghỉ hưu hồi tháng 12/2019, nhưng trước đó đã lập nhiều công lớn cho phe “đốt lò”, với việc phá nhiều đại án, đưa nhiều đại quan vào “lò”, tướng Vệ được hai ông Nguyễn Phú Trọng và Nguyễn Xuân Phúc tin cẩn.

Đại tá Nguyễn Duy Linh, Cục trưởng Cục Tình báo, con trai tướng Hưởng, lại được những “đàn em” bố mình dìu dắt ngày nào như Phạm Minh Chính, Tô Lâm đang gắng sức giải cứu.

Dư luận đồn đoán, sẽ có một trận “long tranh hổ đấu” ngay trong nội bộ giữa các phe nhóm với nhau.

Có thể, “trận đấu đỉnh cao” sẽ có tỉ số hoà. Xem ra, vụ án hối lộ lên đến hàng triệu Mỹ kim, có kẻ “đưa hối lộ” và kẻ “môi giới hối lộ” sẽ vĩnh viễn không tìm ra… kẻ “nhận hối lộ”.

_____

Mời đọc lại: Vũ Nhôm và ông Cục trưởng Cục Tình báo Bộ Công an — Nguyễn Duy Linh và kỳ án nhận hối lộ lên đến 3 triệu Mỹ kim(TD).

 

Thánh chửi, thần y, danh hài, và các ngôi sao đang lặn

28/05/2021

Viet-Studies

Nguyễn Quang Dy

27-5-2021

Gần đây, dư luận ồn ào về câu chuyện “thần y” Võ Hoàng Yên đang bị “thánh chửi” Nguyễn Phương Hằng (CEO của Đại Nam, vợ đại gia “Dũng Lò Vôi”) tố cáo dùng bùa ngải để lừa đảo hòng chiếm đoạt tài sản. Theo bà Phương Hằng, 14 năm qua ông Yên đã hành nghề “lang băm”, lừa đảo nhiều người cả trong và ngoài nước, làm họ “tiền mất tật mang”. Bà còn tố cáo một số “nghệ sỹ” đã ẩn danh nói xấu mình để bênh vực cho ông Yên.

Bà Phương Hằng cũng lên án “danh hài” Võ Hoài Linh, không chỉ vì đồng bóng, mà sáu tháng qua đã ỉm đi gần 14 tỷ VNĐ mà những người hảo tâm đã ủng hộ đồng bào bị lũ lụt. Về pháp lý, phải chờ cơ quan chức năng điều tra làm rõ sự thực, nhưng nếu sự thực được phanh phui thì đây là tiếng chuông cảnh tỉnh về một nhóm lợi ích có bóng dáng một giáo phái tà đạo mà chính bà ấy là nạn nhân, nay đang làm thay đổi cuộc chơi (game changer).

Các loại siêu lừa   

Tuy lừa đảo không chỉ có ở Việt Nam mà nước nào cũng có, nhưng ở các nước văn minh, họ thường lừa đảo “chuyên nghiệp hơn”. Siêu lừa Bernie Madoff bị bắt vào tháng 12/2008, sau khi công ty quản lý tài sản mà ông ta điều hành ở Manhattan (New York) bị cáo buộc lừa đảo bằng “mô hình kim tự tháp” (Ponzi), với số tiền lên tới 65 tỷ USD. Nhưng ở Việt Nam, họ thường lừa đảo dân chúng một cách “thô thiển hơn”, như một đặc thù riêng.

Hai năm trước, siêu lừa Lê Xuân Giang (Chủ tịch HĐQT Công ty Liên Kết Việt) đã bị tuyên án tù chung thân. Theo Viện Kiểm Soát, từ tháng 3/2014 đến tháng 11/2015, Lê Xuân Giang và các đồng phạm đã sử dụng mạng lưới bán hàng đa cấp gồm 34 chi nhánh và đại lý tại 27 tỉnh/thành, chiếm đoạt 2.090 tỷ VNĐ của hơn 68.000 người. Giang và đồng bọn đã phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, gây ngộ nhận rằng Liên Kết Việt là công ty của Bộ Quốc phòng, và tổ chức lễ đón nhận bằng khen (giả) của thủ tướng chính phủ. (Lao Động, 23/12/2020).

Trước đó là vụ “nhà báo quốc tế” Lê Hoàng Anh Tuấn phạm tội lừa đảo. Tuấn vốn lái taxi nên được nhận vào làm lái xe ở cục Phòng chống Tham nhũng (Thanh tra Chính phủ). Vì quen với Chủ tịch Hội Luật gia và Hội Nhà báo, nên Tuấn được kết nạp làm hội viên, và đã “thỉnh giảng” tại Học viện Báo chí & Tuyên truyền. Tuấn còn làm “trợ lý” cho ông Võ Kim Cự (Chủ tịch tỉnh Hà Tĩnh). Năm 2016, với danh nghĩa “Viện trưởng Viện Pháp luật & Kinh doanh” (thuộc Hội Luật gia Việt Nam), Tuấn định ứng cử vào Quốc Hội. (VOV, 19/5/2019).

Người Việt lừa đảo không chỉ trong nước mà còn ở nước ngoài. Năm 2016, cô gái Lê Mỹ Trúc bị bắt ở Sydney (Australia) và bị tuyên án 18 tháng tù treo vì tội lừa đảo với số tiền là 466.000 AUD (khoảng 8 tỷ VNĐ). Trên 300 du học sinh người Việt ở Sydney và Melbourne là nạn nhân của trang Facebook Vi Tran, bán vé máy bay giá rẻ trên mạng. Các nạn nhân bị lừa do mua vé máy bay giá rẻ mà không thẩm định. (Thanh Niên, 10/8/2016).

Gần đây, các vụ lừa đảo ngày càng nhiều, với các phương thức đa dạng hơn, kết hợp truyền thống với công nghệ cao, nên càng khó đối phó, được cảnh báo thường xuyên như một hiện tượng “bình thường mới” (new normal). Năm 2020, tiếp theo thiên tai là đại dịch Covid, làm cho nền kinh tế suy thoái, càng tạo điều kiện cho bọn lừa đảo hoạt động. Người ta nói “quan tham thì dân gian”, nên tình trạng buôn gian bán lận không có gì lạ.

Các “siêu lừa” như Lê Xuân Giang, Lê Hoàng Anh Tuấn, hay Võ Hoàng Yên, là những kẻ mạo danh (imposters), thu hút được rất nhiều người tham gia và trở thành nạn nhân, bao gồm doanh nhân, trí thức và văn nghệ sỹ. Trong thế giới đầy “tin vịt” (fake news), “nửa thật nửa hư” (half truth) và “hậu sự thật” (post truth) mà Yuval Noah Harari đã cảnh báo, các Youtubers bẩn đang mọc ra như nấm, thao túng thông tin làm nhiều người dễ ngộ nhận.

Theo bà Phương Hằng và dư luận trên các trang mạng, “thần y” Võ Hoàng Yên và “danh hài” Võ Hoài Linh đã thao túng một mạng lưới lừa đảo xuyên quốc gia, vận dụng các phương thức truyền thống (như bùa ngải) và hiện đại (như truyền thông mạng xã hội), nên khó nhận dạng và đối phó. Điều đó vừa phản ánh sự phân hóa của cộng đồng, vừa bộc lộ hiện trạng dân trí của đất nước. Tuy đã có nhiều bài viết về dân trí, nhưng có lẽ chưa đủ.

Bài học truyền thông và dân trí

Trong khi cộng đồng người Việt khó đoàn kết và hòa giải, thì lại dễ chia rẽ và phân hóa theo vùng miền hay phe nhóm. Trong khi người Việt coi nhẹ những vấn đề cốt lõi, thì lại coi trọng những vấn đề vụn vặt. Họ thường lẫn lộn hệ quy chiếu làm thước đo giá trị, nên dễ ngộ nhận.  Trong khi bị người khác lừa, họ lại thích lừa người khác vì tưởng mình khôn ngoan hơn. Đó là một nghịch lý làm nhiều người tinh tướng và “khôn nhà dại chợ”.

Tuy có nhiều nguyên nhân, nhưng có ba nguyên nhân chính. Một là dân trí thấp, làm nhiều người Việt không chịu lắng nghe để học hỏi nên dễ nhầm lẫn. Hai là giáo dục và đào tạo có lỗ hổng lớn, làm nhiều người Việt không có tư duy độc lập và thiếu phản biện nên dễ chấp nhận. Ba là truyền thông yếu kém, làm nhiều người Việt ít được giao lưu với thế giới bên ngoài và thiếu kinh nghiệm quốc tế (international exposure) nên dễ bị lừa.

Thực ra, chất lượng một cộng đồng trí thức hay văn nghệ sỹ không phụ thuộc vào số giáo sư tiến sỹ hay nghệ sỹ ưu tú và nghệ sỹ nhân dân, mà phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm của họ đóng góp cho xã hội. Cũng như vậy, chất lượng của một thầy thuốc hay lang băm phụ thuộc vào số người mà anh ta cứu sống hay làm chết oan. Nghe nói hàng chục người đã chết dưới tay “thần y” Võ Hoàng Yên. Nếu đó là sự thực thì phải truy tố như một tội ác.

Cuộc chiến đầy kịch tính giữa “thánh chửi” Phương Hằng với “thần y” Võ Hoàng Yên và “danh hài” Võ Hoàng Linh, cùng một số “ngôi sao”, không chỉ phản ánh sự phân hóa cộng đồng, mà còn bộc lộ thực trạng văn hóa và dân trí của giới Showbiz. Đằng sau hào quang của các “ngôi sao” showbiz là một khoảng tối của dân trí thấp. Trong đó, bà Phương Hằng nổi lên như một hiện tượng truyền thông, trong một xã hội dân sự đang hình thành. Tuy bà sử dụng truyền thông mạng (lá cải), nhưng nó ngày càng hiệu quả và có tác động tích cưc.

Theo các chuyên gia, bà Phương Hằng không chỉ là một doanh nhân giàu có, mà còn là một người giỏi truyền thông. Để lôi kéo và thuyết phục đám đông, bà đạt được 4 concepts về truyền thông (một tỷ lệ cao). Đó là: (1) nổi tiếng, (2) có tài sản lớn, (3) biết kiện cáo, (4) biết bật mí. Bà phát động cùng lúc 2 cuộc chiến: (1) cuộc chiến truyền thông (phương tiện) và (2) cuộc chiến pháp lý (mục đích). Bà biết lồng ghép các thông điệp truyền thông đúng lúc đúng chỗ, và đối đầu với giới showbiz làm phương tiện để đạt mục đích (chơi tất tay).

Trong một cuộc chiến “đuổi cùng diện tận”, bà Phương Hằng biết chơi cờ, đưa mình vào thế bị bắt nạt (họ ăn hiếp em), để đối phương bộc lộ điểm yếu (ai sập bẫy ai), nhằm phân hóa đối phương (đi với bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy). Để có chính nghĩa (legitimacy), bà biết chiếm lĩnh điểm cao (positioning) là yêu nước và đứng về phía người dân để “thế thiên hành đạo” (như Robinhood). Bà biết cách khai thác điểm yếu của đối phương (như hiệu ứng bầy đàn) để công kích họ đúng chỗ (tạm ứng niềm tin, đánh tráo khái niệm).

Trong một livestream dài ba tiếng đồng hồ (tối 25/5/2021), bà Phương Hằng đã cùng lúc thu hút được nửa triệu người xem (một kỷ lục rất cao). Theo các chuyên gia, bà nổi nên như một ngôi sao truyền thông và showbiz có tài, đang làm chủ cuộc chơi và dẫn dắt dư luận. Trong khi các nettizens gọi bà Phương Hằng là “thánh chửi” thì ông “Dũng Lò vôi” gọi vợ mình là một “chiến binh”. Đó là một nữ chiến binh xinh đẹp, thông minh và dũng cảm.

Tuy bị đám đông xúm vào tấn công, nhưng bà Phương Hằng vẫn bình tĩnh livestream một cách chuyên nghiệp, với phong cách tự nhiên, tự tin và nữ tính, sẵn sàng thách đấu các đối thủ “núp lùm”. Sau khi hạ đo ván (knockout) “thần y” Võ Hoàng Yên và “danh hài” Võ Hoài Linh, chắc “thánh chửi” không còn đối thủ. Có lẽ vì vậy, mà ông “Dũng Lò Vôi” đã tin tưởng chống lưng cho vợ và nhường cho bà làm Tổng Giám đốc (CEO) của Đại Nam.

Lời cuối 

Cách đây hơn một thế kỷ, trong khi cụ Tản Đà than “Dân hai lăm triệu ai người lớn. Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con”, thì cụ Phan Châu Trinh đề xướng “Khai dân trí” như tư tưởng khai phóng để quốc gia khởi nghiệp. Trong khi Nhật mở cửa canh tân thành công và cất cánh thành cường quốc sau thời Minh Trị (Meiji Restoration) theo “Thoát Á luận” của Fukuzawa Yukichi, thì Việt Nam vẫn “bế quan tỏa cảng”, nên trở thành thuộc địa của Pháp.

Đến nay, Việt Nam vẫn dậm chân tại chỗ, chưa thoát khỏi “ngã ba đường”, thậm chí vẫn đang tụt hậu. Liệu Việt Nam có thể phát triển nếu vẫn nhốt những người như Trần Huỳnh Duy Thức, và thả rông Võ Hoàng Yên? Nay bàn về dân trí là hơi muộn, nhưng “muộn còn hơn không”. Việt Nam không thể tiếp cận công nghệ 4.0 nếu vẫn theo hệ quy chiếu 0.4. Triết gia Immanuel Kant (cha đẻ của thuyết khai sáng) đã nói: “Khai sáng là ra khỏi trạng thái vị thành niên do tự mình chuốc lấy”. Theo nhà nghiên cứu triết học Bùi Văn Nam Sơn, “khai sáng và trưởng thành là quá trình con người ra khỏi hang tối của tư duy, để tiếp cận ánh sáng”.

 

Chúng tôi không bỏ nghề

28/05/2021

Ngô Anh Tuấn

27-5-2021

Luật sư Lê Văn Hoà – một đồng nghiệp thân cận, gần gũi tôi, người mới nói lời từ biệt với nghề luật sư đã khiến không ít luật sư và cộng đồng hoang mang. Riêng tôi, tôi có buồn nhưng vì đã biết trước tình huống này nên không bất ngờ.

Luật sư Hoà đến với nghề luật sư và cũng từ bỏ nó trong một thời gian rất ngắn nhưng anh để lại dấu ấn trong không ít vụ án lớn mà không phải ai cũng dám làm. Có người tự hào với 20-30 năm làm luật sư điểm lại những gì cho đời sau, chắc họ không có cái gì để nhắc cả.

Luật sư Lê Văn Hoà là người nghĩa khí, dũng cảm, nhiệt tình trong công việc nhưng vì là người rẽ ngang sang nghề luật nên không phải mọi thứ anh đều thông tỏ. Tuy nhiên, anh không ngại học hỏi, thậm chí là học hỏi lớp đàn em về tuổi tác như chúng tôi – đó là điều đáng trân trọng mà không phải ai cũng dám làm. Luật sư Hoà bỏ nghề vì không còn niềm tin với nền tư pháp, không phải vì những áp lực khác mà anh phải gánh chịu trong thời gian qua. Tôi tôn trọng anh, tôn trọng quyết định cuối cùng của anh nhưng không mong đây sẽ là một biểu tượng để lớp đàn em noi theo.

Nghề luật sư là nghề gian khó, càng khó khăn hơn khi nó đặt vào bối cảnh xã hội Việt Nam hiện tại. Thế nhưng, chỗ đứng của luật sư vẫn có khi mà người dân cần tới luật sư vẫn còn. Và, một khi còn khách hàng thì luật sư còn phải phục vụ họ. Khi học luật, chúng tôi ấp ủ bao nhiêu hy vọng, nuôi dưỡng bao nhiêu ước mơ nhưng cuộc đời đã vả vào mặt bao nhiêu cái tát khiến chúng tôi phải quay về thực tại. Khó khăn, tủi nhục là một phần không thể thiếu trong nghề luật sư, đặc biệt là đối với những ai không biết sống cúi đầu. Dẫu vậy, nếu đầu hàng trước gian khó, ngoảnh mặt bước đi ngang qua trước những bất công nghĩa là ta đã tạo thêm một cơ hội cho cái xấu được tồn tại và có dịp sinh sôi…

Như tôi đã nói, tôi tôn trọng quyết định của luật sư Hoà nhưng tôi không hy vọng sẽ nhìn thấy những trường hợp tương tự như anh. Tôi mong những đồng nghiệp vẫn vững tin theo nghề vì mỗi một sự cố gắng của chúng ta đều sẽ mang lại ít nhiều điều có ích cho thân chủ và gieo thêm niềm tin, hy vọng về sự công bằng hơn, dân chủ hơn của đất nước trong tương lai cho thế hệ đàn em kế cận. Bản thân tôi, đã không ít lần tôi có nói vui với mấy bạn an ninh, đại ý rằng “cứ tước thẻ hành nghề tôi đi cho người thân tôi đỡ lo lắng”… nhưng thực tế, để tước được thẻ hành nghề của tôi, ắt hẳn không phải là việc dễ dàng.

Chúng tôi ghi nhận sự đóng góp của luật sư Lê Văn Hoà trong thời gian qua, trân trọng sự tự trọng nghề nghiệp của anh. Chúc anh có thời gian an vui bên gia đình và cũng mong rằng, một ngày nào đó máu nghề nổi lên, anh sẽ quay trở lại. Còn chúng tôi, chúng tôi vẫn theo nghề dù mai này nghề luật sư có thể còn khó khăn hơn nữa…